ΤΡΙΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ-ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ Γ.ΕΛΑΦΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ Ε.ΜΠΙΤΣΑΚΗ

ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΝΑΡ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΑΡΣΥΑ

..ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ Γ. ΡΟΥΣΗ

Η Iskra παραθέτει, μια ενδιαφέρουσα και γόνιμη ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα σε δύο συντρόφους που εκτιμά ιδιαίτερα: τον Γιάννη Ελαφρό από τα πιο δημιουργικά και αφοσιωμένα στελέχη του ΝΑΡ και τον Ευτύχη Μπιτσάκη γνωστό και παλαίμαχο κομμουνιστή και επιστήμονα.

 

 

Πιστεύουμε ότι η συζήτηση-αντιπαράθεση ανάμεσα στον Ε.Μπιτσάκη και τον Γ.Ελαφρό δίνει μια γεύση, ίσως, των συζητήσεων, που διεξάγονται αυτήν την περίοδο στο χώρο του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ενώ σε κάθε περίπτωση είναι ενδιαφέρουσα γιατί θίγει κρίσιμα θέματα που απασχολούν την Αριστερά στις μέρες μας. 

Η Iskra παραθέτει, επίσης, ένα παρεμφερές κείμενο του Γ.Ρούση, στο πλαίσιο του διαλόγου που άνοιξε στο ΝΑΡ.

 

Τα συμπεράσματα ανήκουν στους αναγνώστες.

             ΓΙΑ ΕΝΑ ΛΑΪΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΩΤΗΡΙΑΣ

Του ΕΥΤΥΧΗ ΜΠΙΤΣΑΚΗ*

Από Θεού άρξασθε: Κρίση παγκόσμια, δομικήΕλληνική ιδιομορφία: η χώρα εκποιείται από τους πολιτικούς εκπροσώπους της αστικής τάξης μας (κομπραδόρικης, υποτελειακής, εθνοπροδοτικής).

(…) Ποια δύναμη μπορεί να οργανώσει και να καθοδηγήσει το κίνημα αντίστασης στο νέο καθεστώς υποτέλειας, με προοπτική τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της χώρας; Προφανώς: Η Αριστερά! Ποια Αριστερά; Το ΚΚΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλες, διάσπαρτες αριστερές δυνάμεις.

Η καταστροφή προχωρεί με επιταχυνόμενους ρυθμούς. Στο άμεσο μέλλον θα υπάρξουν ξεσπάσματα των αγανακτισμένων. Θα μπορέσει η Αριστερά να συμβάλει στη μετατροπή του αυθόρμητου σεσυνειδητή δράση με καθορισμένο στρατηγικά στόχο; Ποιος θα έπρεπε να είναι αυτός ο στόχος;

Σήμερα η αστική τάξη μας, «από κοινού συμφέροντος με τους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού-διεθνικού κεφαλαίου», έχει αποδεχτεί ένα νέο καθεστώς υποτέλειας: Εκποίηση της εθνικής ανεξαρτησίας, εκποίηση του δημόσιου πλούτου, αστική δημοκρατία που μεταλλάσσεται σε αυταρχική, εντολοδόχο ξένων δυνάμεων.

 

Νέο ΕΑΜ λοιπόν; Λέγεται και αυτό. Όμως, ας το ξαναπώ: κανείς Άρης δεν θα πάρει σήμερα το καριοφίλι του ν’ ανέβει στο Βελούχι. Τότε κυρίαρχο ήταν το εθνικό. Το ταξικό δευτερεύον, λειτούργησε στα πλαίσια του εθνικού. Σήμερα, κυρίαρχο είναι το ταξικό. Το εθνικό αναδύεται ως παράγωγη αντίθεση. Η άρση αυτής της αντίθεσης προϋποθέτει την άρση της κυρίαρχης. Σήμερα, σε σύγκρουση με τον αντιδραστικό εθνικισμό και τον αναδυόμενο νεοφασισμό, η Αριστερά οφείλει να προτάξει το σύνθημα για ένα νέο, διεθνικό πατριωτισμό. «Θέλουμε ελεύθερη εμείς πατρίδα και πανανθρώπινη τη λευτεριά» τραγουδούσαμε πριν από 70 χρόνια ΕΠΟΝίτες και ΕΑΜίτες. Πανανθρώπινη λευτεριά σήμαινε τότε, έστω και αν δεν λέγονταν ρητά, το κοινό κομμουνιστικό μέλλον της ανθρωπότητας.

Σήμερα, παρά τις ήττες και την καταστροφή, ο σοσιαλισμός παραμένει η μόνη ελπίδα της ανθρωπότητας. Σοσιαλισμός με το κομμουνιστικό κίνημα σε παρακμή; Ας θυμηθούμε όμως τη διαλεκτική της στρατηγικής και τακτικήςευλυγισία στους άμεσους, επιτεύξιμους στόχους, ανένδοτη προσήλωση στον στρατηγικό. Που σημαίνει: συνεργασίακοινή δράση, σε ένα, δύο, τρία άμεσα ζητήματα. Συνεργασία με δυνάμεις που θα μας εγκαταλείψουν στην πορεία. Συνεργασία με τους ρεφορμιστές και άλλες ασταθείς δυνάμεις, σε επιμέρους στόχους (Λένιν). Αλλά τότε οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις δεν υπάρχει κίνδυνος να αφομοιωθούν, ειδικά σήμερα από τησοσιαλδημοκρατία;

Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Αλλά οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις έχουν να επιλέξουν: Συμμαχία με τον εαυτό τους; ιδεολογική «καθαρότητα», αναχωριτισμό ή, αν έχουν τα κότσια, αν έχουν αυτοπεποίθηση, να συμβάλουν κριτικά και πρακτικά στη ριζοσπαστικοποίηση του πολύμορφου, αναπτυσσόμενου κινήματος των μαζών: Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα!

Ο ΑΜΕΣΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Ας περάσουμε, λοιπόν, στα του οίκου μας. Υπάρχει σήμερα επαναστατική κατάσταση στη χώρα;Όχι! Ποιος θα έπρεπε να είναι λοιπόν ο άμεσος στόχος; Μέτρα για να μην πεθάνουν τα θύματα της κρίσηςΆρνηση πληρωμής του χρέουςΕκδίωξη της τρόικαςΠροοδευτική ανασυγκρότηση της οικονομίας; Αν αρκεστούμε σε αυτό το ελάχιστο, που και αυτό είναι δύσκολα επιτεύξιμο σήμερα, τότε πρόκειται για καθαρό ρεφορμισμό: όμως αυτός ο άμεσος, τακτικός στόχος, πρέπει να αποτελέσει «στιγμή» μιας ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας που μέσα από την επίτευξη ενδιάμεσων στόχων, θα οδηγεί στο σοσιαλισμό.

Ποιοι θα μπορούσαν σήμερα να είναι οι ενδιάμεσοι στόχοι; Ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα; Ένας από αυτούς: έξω από το ευρώΈξω από την Ε.Ε. Εδώ αρχίζουν οι διαφωνίες. Το ΚΚΕ και ηΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι υπέρ της εξόδου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ξεπέρασε τη νεκρή πλέον ιδεολογία τουευρωκομμουνισμού, είναι υπέρ της παραμονής στο ευρώ και στην Ε.Ε., με στόχο το μετασχηματισμό της σε «Ευρώπη των Λαών». Ούτε η πρώτη, ούτε η δεύτερη θέση δεν έχει θεμελιωθεί συγκεκριμένα, επιστημονικά.

Μήπως λοιπόν το όλον ερώτημα τίθεται λανθασμένα; Στην εποχή της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, στην Ευρώπη του κεφαλαίου, η απάντηση της Αριστεράς πρέπει να είναι η επιστροφή στο έθνος-κράτος, με ό,τι νέους ανταγωνισμούς θα γεννούσε μια τέτοια επιστροφή στον 19ο αιώνα; Ειδικά η ελληνική οικονομία θα είναι βιώσιμη κόβοντας τις οικονομικές σχέσεις και τηντεχνολογική εξάρτηση από τις χώρες της Ευρώπης; Μήπως στόχος της Ευρωπαϊκής Αριστεράςπρέπει να είναι οι ενωμένες σοσιαλιστικές δημοκρατίες της Ευρώπης; Στόχος που θα επιτευχθεί με το συντονισμό του ευρωπαϊκού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Το ερώτημα φαίνεταιουτοπικό, επειδή προϋποθέτει την ανάπτυξη, τον συντονισμό, την κοινή δράση και τους κοινούς στόχους του εργατικού κινήματος των λαών της Ευρώπης. Το ερώτημα φαίνεται ουτοπικό. Αλλά αυτό που σήμερα είναι ουτοπία, μπορεί να αποτελέσει την πραγματικότητα του αύριο. Ας θυμηθούμε λοιπόν και τη διαλεκτική δυνατότητας και πραγματικότητας, τη διαλεκτική του δυνάμει και του ενεργεία που πρωτοδιατυπώθηκε από τον Αριστοτέλη, αναπτύχθηκε από τον Χέγκελ και εμπλουτίστηκε με υλιστικό περιεχόμενο από τον Μαρξισμό και τις σημερινές επιστήμες, φυσικές και κοινωνικές.

Λοιπόν: Κοινή δράση για άμεσους στόχους, κοινό μέτωπο σωτηρίας από ΚΚΕΣΥΡΙΖΑΑΝΤΑΡΣΥΑ,ανένταχτουςκινήματατοπικές οργανώσεις, ως πρώτο βήμα για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της χώρας μας; Αλλά οι ριζοσπάστες δεν κινδυνεύουν να αφομοιωθούν από την αριστερίζουσα σοσιαλδημοκρατία; Τι λένε λοιπόν οι «αρμόδιοι»; Το ΚΚΕ θεωρεί κύριο εχθρό τον ΣΥΡΙΖΑ. Συμμαχώντας λοιπόν με τον εαυτό του, επιμένοντας ότι τίποτα καλό δεν θα υπάρξει για «τον λαό» στα πλαίσια του καπιταλισμού, συμμαχώντας με τον εαυτό του και μόνο, θα κάνει όπως ελπίζει, ένα άλμα από το κενό του σήμερα, στο κενό της αόριστης «λαϊκής εξουσίας». Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με τη σειρά της, θέτει ως όρο συνεργασίας την έξοδο από το ευρώ και την Ε.Ε. Αρνείται τη συνεργασία στο όνομα του μεσοπρόθεσμου στόχου. Και παραπέρα. Στο χώρο αυτό κυριαρχεί η άποψη ότι μια τέτοια συνεργασία θα είχε ως συνέπεια να αφομοιωθούν οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις, από τησοσιαλδημοκρατία, ειδικά από τη δεξιόστροφη ηγεσία του ΣΥΝ. Τόσο τρομερός είναι λοιπόν αυτός οΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ και τόσο λίγη εμπιστοσύνη έχουν οι οπαδοί της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις δυνάμεις τους και στη δύναμη των επιχειρημάτων τους; Τόσο πολύ αγνοούν τη δύναμη της βάσης του ΣΥΡΙΖΑ;

Τι είναι δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ; Το άμεσο πρόγραμμά του είναι ρεφορμιστικό. Υπάρχει όμως ρεφορμισμός και ρεφορμισμός. Κατ’ αρχήν, στρατηγικός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ, πολλάκις διατυπωμένος προφορικά και γραπτά είναι ο σοσιαλισμός: «σοσιαλισμός με δημοκρατία», πλεονασμός έστω ο δεύτερος όρος, σοσιαλισμός σχεδόν εξίσου αόριστος με τον σοσιαλισμό της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Αλλά: ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια παγιωμένη κατάσταση; Ακόμα χειρότερα: βαδίζει προς την αγκαλιά της σοσιαλδημοκρατίας; Θα γίνει το νέο ΠΑΣΟΚ; Οι Κασσάνδρες ξεχνούν και στην περίπτωση αυτή τη διαλεκτική: Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα πολυτασικό μόρφωμα. Πεδίο δυνατοτήτων. Υπάρχει η δεξιόστροφη τάση. Αλλά στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ενταγμένοι ή τον ψηφίζουν αγωνιστές της Αντίστασης, του εμφυλίου, της ΕΔΑ, των Λαμπράκηδων, του αντιδικτατορικού κινήματος, των μετέπειτα κοινωνικών αγώνων. Που θεμελιώνεται λοιπόν η άποψη της σύγχρονης Κασσάνδρας, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα γίνει το Νέο ΠΑΣΟΚ, η σημερινή σοσιαλδημοκρατία;

Το ΚΚΕ θεωρεί κύριο εχθρό τον ΣΥΡΙΖΑ. Θα μπορέσει ποτέ να θεραπευτεί από την καταστροφική ασθένεια του πλέγματος σεχταρισμού – οπορτουνισμού; Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα ξεπεράσει την επαναστατική ρητορεία, και θα θελήσει να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις άλλες αριστερές δυνάμεις; Θα προσπαθήσει, με τις μικρές δυνάμεις της να συμβάλει δημιουργικά στην περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ; Θα θυμηθεί ότι ο ταξικός αγώνας δεν κρίνεται κυρίως από τις επιλογές των ηγεσιών, αλλά από την κίνηση των μαζών;
 

ΕΝΙΑΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΠΟΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ;

Λοιπόν: Ενιαία επαναστατική διαδικασία με στόχο το σοσιαλισμό. Με ποιες δυνάμεις; Ας δούμε τι έλεγε τότε ο Λένιν: «Μόνο με την πρωτοπορία δεν μπορούμε να νικήσουμε. Δεν θα ήταν απλώς ανοησία αλλά έγκλημα, να ρίξουμε μόνη την πρωτοπορία στην αποφασιστική μάχη, προτού όλη η τάξη, προτού οι πλατιές μάζες να έχουν πάρει θέση ή ανοικτής υποστήριξης ή ευμενούς ουδετερότητας» (Λένιν, Άπαντα, Σύγχρονη Εποχή, σ.-41, σ.-68). Η ηγεσία του ΚΚΕ ίσως έχει διαβάσει Λένιν. Αλλά, επί του παρόντος, πρέπει να τον θεωρεί οπορτουνιστή.

Οι δεινοί, πράγματι δεινοί ρήτορες της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τα ξέρουν τα κλασικά γράμματα. Όμως, επί του παρόντος, δεν τολμούν να βγουν από τον κόσμο των «καθαρών ιδεών»: της κατά Μαρξ, ιδεολογίας. Αλλά: το πρόβλημα είναι στενά πολιτικό και η πολιτική της Αριστεράς είναι απλά εμπειρισμός; Ας θυμηθούμε τον ασπάλακα του Μαρξ, που υπομονετικά σκάβει κάτω από την αστική κοινωνία, προετοιμάζοντας την επαναστατική ανατροπή. Και ας θυμηθούμε τον Γκράμσι και την έννοια της ηγεμονίας: «Το θεωρητικό και πρακτικό αξίωμα της ηγεμονίας, δηλαδή η δυνατότητα μιας τάξης να διευθύνει το σύνολο της κοινωνίας, την οργάνωση και την συναίνεση της ηγεμονίας της, αυτό που είναι το περιεχόμενο της έννοιας της ηγεμονίας, έχει μια γνωσιοθεωρητική εμβέλεια». Για τον Ιταλό κομμουνιστή ηγέτη, η πολιτική συνδέεται οργανικά με την φιλοσοφία: Θεμελιώνεται φιλοσοφικά, και αναδραστικά έχει μια φιλοσοφική εμβέλεια.

Αντίστοιχα, και κατά συνέπεια, στόχος του σοσιαλισμού δεν πρέπει να είναι απλώς η κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Η φτωχή αυτή, οικονομίστικη αντίληψη εφαρμόστηκε (στο βαθμό που εφαρμόστηκε) και απέτυχε. «Ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος». Το χριστιανικό αυτό αξίωμα, πρέπει να ισχύσει κατά μείζονα λόγο σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, που δεν υπόσχεται την ευτυχία στο επέκεινα αλλά εδώ, στη μικρή γη, όπου όπως έλεγε ο νεαρός Μαρξ, «η ύλη άρχισε να σκέπτεται», να αποκτά συνείδηση του εαυτού της. Ο πρώην «υπαρκτός σοσιαλισμός», πρόσφερε στους πολίτες του «τα λίγα γραμμάρια ευτυχίας» (κατά πως λέει ο Ελύτης). Αλλά σοσιαλισμός σημαίνει ριζική αναμόρφωση της κοινωνίας.

Ο Μαρξισμός λοιπόν, εξ ορισμού, έχει μια βασική συνιστώσα: να συγκροτήσει μια ενδοκοσμική ηθική, ιστορική άρνηση του ηθικού κενού του καπιταλισμού. Και τώρα τι; Στις επόμενες εκλογές, που ίσως γίνουν σύντομα, θα κατορθώσει η Αριστερά μας να συγκροτήσει ένα μέτωπο σωτηρίας με θεμέλιο ορισμένα άμεσα αιτήματα; Θα ανοίξει, ταυτόχρονα ένα δημόσιο, ανοικτό διάλογο για τους μεσοπρόθεσμους στόχους και για τον σοσιαλισμό; Και θα θελήσει να θέσει ως βασικές αξίες του μέλλοντος τον πολιτισμό και μια νέα εγκόσμια ηθική, ελπίδα και κίνητρο για την κοινωνική δημιουργία;

Τέλος: Μια μελλοντική κυβέρνηση της Αριστεράς θα έχει να αντιμετωπίσει την επίθεση και το ψεύδος των μηχανισμών της αστικής τάξης. Θα αρχίσει λοιπόν η Αριστερά μας να προετοιμάζεται οργανωτικά, πολιτικά, ιδεολογικά και ηθικά, για την σύγκρουση που επίκειται;

*Δημοσιεύθηκε στο «Δρόμο της Αριστεράς το Σάββατο 14 Ιουλίου 2012. Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας.

 

 

            ΑΚΟΜΑ ΜΙΑ ΦΟΡΑ: ΡΗΞΗ Η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ;

Του ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ*

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ μιλά για την ανάγκη ενός αντικαπιταλιστικού προγράμματος και μετώπου, το οποίο εμπεριέχει δημιουργικά την αντιιμπεριαλιστική και αντιΕΕ πάλη καθώς και τον αγώνα για πραγματική δημοκρατία, ενάντια στη νέα απολυταρχία και την κατάργηση της λαϊκής κυριαρχίας (το σύγχρονο «εθνικό ζήτημα»). Το πρόγραμμα αυτό είναι σε διαφοροποίηση και αντιπαράθεση με τη δεξιόστροφη λογική της κυβερνητικής διαχείρισης που θέτει ο ΣΥΡΙΖΑ.Η παρέμβαση(1) του συντρόφου Ευτύχη Μπιτσάκη θέτει κρίσιμα ζητήματα, τα οποία πρέπει να συζητηθούν με το ήθος, την ευθύτητα και την αντίληψη της εργατικής δημοκρατίας, που θεμελιώνεται στη συλλογική συζήτηση και τον συλλογικό αγώνα της επαναστατικής Αριστεράς. Σωστά, ο Ε. Μπιτσάκης ξεκινά από την κρίση, γιατί από ‘κει προκύπτει και ο χαρακτήρας της αριστερής πολιτικής σήμερα. Εάν η κόλαση που ζει ο λαός μας είναι αποτέλεσμα μόνο του Μνημονίου, αρκεί μια αντιμνημονιακή πάλη. Εάν φταίει μόνο το διεφθαρμένο ελληνικό πολιτικό σύστημα και η μεταπρατική αστική τάξη της χώρας, τότε αρκεί μια πολιτική αλλαγή και μια παραγωγική ανασυγκρότηση εντός του συστήματος. Εάν πάλι φταίει η Μέρκελ, ο Σαρκοζί (ο Ολάντ;) και οι «μερκελιστές» (κατά Τσίπρα), τότε χρειάζεται μια ευρωπαϊκή Αριστερά που θα φέρει την Ευρωπαϊκή Ένωση στα ίσια της.

Το πρόβλημα όμως είναι η βαθιά, δομική, ιστορικού χαρακτήρα κρίση του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού, που προκαλεί την ολομέτωπη επίθεση του κεφαλαίου σε όλο τον κόσμο, ειδικά στην ΕΕ και την ευρωζώνη (όπου η κρίση παροξύνεται), με τη χρήση των μνημονίων κατά των αδύνατων κρίκων του Νότου και της σαθρής «ισχυρής Ελλάδας». Σήμερα, στον ελληνικό λαό επιτίθενται συνασπισμένα η ελληνική ολιγαρχία, η ΕΕ, το διεθνές κεφάλαιο (ΔΝΤ).

Με βάση αυτά καθορίζεται ο χαρακτήρας του αναγκαίου προγράμματος και μετώπου για να ανατραπεί η επίθεση και να ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνική και πολιτική απελευθέρωση της εργατικής τάξης και του εργαζόμενου λαού. Αυτό που θα λέγαμε στρατηγική – τακτική. Δεν είναι ζήτημα ιδεολογικής εμμονής. Εάν δεν αναγνωρίσουμε τον εχθρό, θα παίζουμε την τυφλόμυγα. Γι’ αυτό εμείς μιλάμε για την ανάγκη ενός αντικαπιταλιστικού προγράμματος και μετώπου, το οποίο εμπεριέχει δημιουργικά την αντιιμπεριαλιστική και αντιΕΕ πάλη καθώς και τον αγώνα για πραγματική δημοκρατία,ενάντια στη νέα απολυταρχία και την κατάργηση της λαϊκής κυριαρχίας (το σύγχρονο «εθνικό ζήτημα»). Το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα συνδέεται άρρηκτα με την καθημερινή πάλη του λαού για την επιβίωση και την αξιοπρεπή διαβίωση και για την ανατροπή του άθλιου καθεστώτος. Αλλά ταυτόχρονα,συνδέει την πάλη αυτή με την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και τη σύγχρονη σοσιαλιστική και κομμουνιστική προοπτική. Έννοιες συκοφαντημένες (και από τους ορθόδοξους υποστηρικτές τους) που πρέπει σήμερα να επαναθεμελιωθούν, σε ρήξη με τον ανύπαρκτο σοσιαλισμό της Ανατολής αλλά και το «σοσιαλισμό με δημοκρατία» στη Δύση, που οδήγησε στην ενσωμάτωση στον υπαρκτό καπιταλισμό. Χωρίς την κατάκτηση μιας νέας επαναστατικής στρατηγικής, καμιά Αριστερά δεν μπορεί να εμπνεύσει, ούτε να ενωθεί με τον κόσμο της εργασίας, ούτε να ενώσει τα κομμάτια της.

Αλλά αυτό δεν πρόκειται να γεννηθεί σε κάποιο αποστειρωμένο «ιδεολογικό εργαστήριο», ούτε τηςΑΝΤΑΡΣΥΑ, ούτε κανενός άλλου. Θα κριθεί μέσα στην ταξική πάλη, με την ανάπτυξη μιας τακτικής εύστοχης (και όχι ευλύγιστης), η οποία θα συνδέεται με την επαναστατική στρατηγική (που θα είναι «στο τιμόνι»). Χρειάζεται πρόγραμμα και όχι απλά 2-3 άμεσα σημεία και τα άλλα τα βρίσκουμε στην πορεία, γιατί χωρίς προορισμό, σχέδιο και καύσιμα δεν ξεκινά κανένα ταξίδι, πολύ περισσότερο μεγάλο. Χρειάζεται κι όχημα βεβαίως, κι αυτό είναι το αντικαπιταλιστικό μέτωπο – πόλος (η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρώτο ελπιδοφόρο βήμα), το ριζοσπαστικά πολιτικοποιημένο και οργανωμένο μαζικό κίνημα και –κατά τη γνώμη του ΝΑΡ– ένας φορέας κομμουνιστικής απελευθέρωσης.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ξεπερνώντας σε σημαντικό βαθμό την παλιότερη αυτάρκεια και γενικολογία της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, ανταποκρινόμενη στην (και γιατί όχι, υπό το βάρος της) ανάγκη των εργαζομένων για μία «γραμμή» που να απαντά άμεσα στην επίθεση, επεξεργάστηκε ένα άμεσο και ενιαίο αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης, με βασικούς άξονες: Αύξηση μισθών και συντάξεων, κατάργηση των μνημονίων και των μέτρων τους, παύση πληρωμών και διαγραφή του χρέους, έξοδο από το ευρώ και την ΕΕ με διεθνιστική προοπτική, πέρασμα στο Δημόσιο των τραπεζών και των μονάδων στρατηγικής σημασίας χωρίς αποζημίωση, με εργατικό έλεγχο και προς όφελος του λαού, απαγόρευση των απολύσεων – κοινωνική προστασία των ανέργων και των φτωχών, εκδίωξη τηςτρόικας, απελευθέρωση από τη σύγχρονη δικτατορία ΕΕ, κεφαλαίου. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θεωρεί ότι το πρόγραμμα αυτό είναι το αναγκαίο για «τη σωτηρία του λαού» και μπορεί να συνεγείρει ένα αγωνιστικό μέτωπο ρήξης και ανατροπής, που θα αναδείξει τον λαό σε υποκείμενο μιας νικηφόρας (εξ)έγερσης. Το έθεσε, με αδυναμίες, στο μαζικό κίνημα, στην πολιτική συζήτηση και διαπάλη (συναντώντας πρωτοφανή απήχηση για εξωκοινοβουλευτική Αριστερά). Το έθεσε επίσης στο ΚΚΕ, στον ΣΥΡΙΖΑ και στην υπόλοιπη Αριστερά, προτείνοντάς τους κοινή δράση μέσα στο μαζικό κίνημα για ένα αγωνιστικό μέτωπο ρήξης και ανατροπής. Το ΚΚΕ ήταν αρνητικό, όπως και με άλλο τρόπο ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος υπερθεματίζει στην ενότητα, αλλά στο πλαίσιο της δικής του πολιτικής. Άρα δεν φοβήθηκε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν τόλμησε να υιοθετήσει ένα πρόγραμμα ανατροπής.

Μήπως όμως είναι υπερβολή αυτά που λέει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ; Μήπως θα έπρεπε για χάρη της ενότητας να αποδεχθεί, για παράδειγμα, τα σημεία ενός άμεσου στόχου που θέτει ο σ. Μπιτσάκης; Νααποδεχθεί ως «μεσοπρόθεσμο» στόχο το «έξω από το ευρώ και την ΕΕ»; Όμως για να μην πεθάνουν τα θύματα της κρίσης και για να μην οδηγηθούν κι άλλοι στην απελπισία, απαιτείται αύξηση των μισθών, αξιοπρεπές επίδομα ανεργίας σε όλους τους ανέργους για όσο χρόνο είναι άνεργοι, κατάργηση των χαρατσιών, δωρεάν κοινωνικές υπηρεσίες κ.λπ. Αυτά ανατινάζουν όχι ένα ή δύο, αλλά εκατό μνημόνια. Η άρνηση πληρωμής του χρέους και η εκδίωξη της τρόικας οδηγεί σε ρήξη με την ευρωζώνη και την ΕΕ και σε βαθιές αντικαπιταλιστικές τομές στο εσωτερικό για να επιβιώσει ο λαός.

Ανεξάρτητα από προθέσεις και ιδεοληψίες, το ζήτημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – στρατηγείο τηςαντεργατικής επίθεσης τίθεται άμεσα. Αυτό φάνηκε προεκλογικά με τη μεγάλη τρομοκρατική εκστρατεία των Βρυξελλών, του Βερολίνου και του εγχώριου κατεστημένου, με το δίλημμα «ευρώ και ΕΕ ή χάος». Η ηττοπαθής στάση του ΣΥΡΙΖΑ και η εμφάνισή του ως ευρω-φρουράς, όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τους εκβιασμούς, αλλά οδήγησε σε άρνηση τελικά και του αναγκαίου ριζοσπαστικού περιεχομένου: Ηκατάργηση του Μνημονίου έγινε Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης (με δημοσιονομική σταθερότητα) και επαναδιαπραγμάτευση της Δανειακής Σύμβασης χωρίς μονομερείς ενέργειες, με μορατόριουμ και όχι άρνηση πληρωμής του χρέους. Η στάση απέναντι στο ευρώ και την ΕΕ δεν είναι για αύριο, αλλά για σήμερα. Γι’ αυτό αποτελεί Λυδία Λίθο για την Αριστερά, κριτήριο για μια αριστερή πολιτική.

Όσο για την αντιΕΕ πολιτική της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και του ΝΑΡ, αυτή καθόλου δεν εμφορείται από «την επιστροφή στο έθνος – κράτος», από μια «επιστροφή στον 19ο αιώνα»(!), αλλά από την αναγκαιότητα – δυνατότητα να σπάσει ένας κρίκος στην αλυσίδα της ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης της ΕΕ, να υλοποιηθούν συνολικά μέτρα υπέρ των εργαζομένων και του λαού (κάτι που είναι αδύνατο στο πλαίσιο της ΕΕ, όπως φαίνεται από τη Γερμανία μέχρι τις Ισπανία και Ιταλία, για τις «επιτυχίες» των οποίων μίλησε ο ΣΥΡΙΖΑ), να ανοίξει ο δρόμος για την αντικαπιταλιστική επανάσταση σε μία χώρα ή ομάδα χωρών, με προοπτική τις Ενωμένες Σοσιαλιστικές Πολιτείες της Ευρώπης. Ουτοπία; Πολύ πιο ρεαλιστική από την αναμονή μετατροπής της ΕΕ από πανούκλα σε κούκλα, όπως ο βάτραχος σε πρίγκιπα, με το φιλί της ευρω-ερωτευμένης Αριστεράς.

ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ Ή ΔΥΝΑΜΗ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ;
Αυτοτελής συσπείρωση όλων των αντικαπιταλιστικών και αντισυστημικών δυνάμεων

«Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα ξεπεράσει την επαναστατική ρητορεία και θα θελήσει να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις άλλες αριστερές δυνάμεις; Θα προσπαθήσει, με τις μικρές δυνάμεις της να συμβάλει δημιουργικά στην περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ;», ερωτά ο Ε. Μπιτσάκης. Ξεπερνώντας τα επαναλαμβανόμενα περί ρητορείας, ας επικεντρωθούμε στην ουσία. Αλήθεια, ποιο είναι το καθήκον της επαναστατικής Αριστεράς σήμερα; Η περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ ή η ριζοσπαστικοποίηση του πολύμορφου, αναπτυσσόμενου κινήματος των μαζών, όπωςθέτει παραπάνω ο Ε.Μ.Εκτός εάν αυτά τα δύο ταυτίζονται… Ο σ. Μπιτσάκης παρουσιάζει τον ΣΥΡΙΖΑ ως ένα «πολυτασικό μόρφωμα, πεδίο δυνατοτήτων», όπου υπάρχει μια «δεξιόστροφη τάση» αλλά και πλήθος αγωνιστών. Είναι δυνατόν να μην αναγνωρίζουμε την τάχιστη μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ από ένα ρεφορμιστικό μέτωπο με μαχητικές τάσεις σε ένα ενιαίο πολιτικό φορέα, υπό την ηγεμονία της αντίληψης της κυβερνητικής διαχείρισης και της ευρω-ενσωμάτωσης; Ποιος είναι ο ρόλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και γενικότερα της αντικαπιταλιστικής κομμουνιστικής Αριστεράς;Να παρέμβει στον ΣΥΡΙΖΑ («πεδίο δυνατοτήτων»); Να γίνει συνιστώσα του (αν βέβαια εξακολουθήσουν να υπάρχουν); Τι δείχνει το γεγονός ότι ριζοσπαστικές συνιστώσες και εσωκομματικές τάσεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ έχασαν τη φωνή τους; Να γίνει δορυφόρος του ΣΥΡΙΖΑ, κάνοντάς τον κέντρο της πολιτικής της, επειδή όντως εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι και αριστεροί τον ψήφισαν; Δεν μπορούμε να συναντηθούμε, να αγωνιστούμε από κοινού, να αλληλεπιδράσουμε με αυτό τον κόσμο, στο μαζικό κίνημα, όπου η αντικαπιταλιστική Αριστερά θα παρέμβει με αυτοτέλεια;

Απεναντίας, το κρίσιμο ζήτημα σήμερα είναι η ΑΝΤΑΡΣΥΑ να παλέψει για τη ριζοσπαστικοποίηση του πολύμορφου, αναπτυσσόμενου κινήματος των μαζών. Κι αυτό απαιτεί αυτοτελή και ισχυρή ΑΝΤΑΡΣΥΑ και επαναστατική Αριστερά, παραπέρα ευρύτερη συσπείρωση σε ένα αντικαπιταλιστικό μέτωπο όλων των δυνάμεων και διαφοροποιήσεων που κινούνται σε αντιΕΕ, αντιιμπεριαλιστική, αντισυστημική και αντιδιαχειριστική κατεύθυνση. Δυστυχώς, η πολιτική γραμμή που προωθεί σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν συμβάλλει στην παραπέρα ριζοσπαστικοποίηση, αλλά ευνουχίζει τις ανατρεπτικές δυνατότητες του κινήματος στο όνομα της κυβερνητικής διαχείρισης. Με αυτή την πολιτική γραμμή, η αντικαπιταλιστική Αριστερά πρέπει να διαχωρισθεί και να αντιπαρατεθεί, δεν υπάρχει περιθώριο πολιτικής και εκλογικής συνεργασίας. Ταυτόχρονα, θα συμβάλλει στην κοινή δράση με τις μαχόμενες δυνάμεις (από το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, τις διαφοροποιήσεις τους και βεβαίως την εκτός των τειχών Αριστερά) μέσα στο μαζικό κίνημα και στην πολιτική πάλη.

Σε μια ανεπανάληπτη και πρωτότυπη εποχή, μπροστά σε μεγάλες ελπίδες και τρομερούς κινδύνους, τίθεται για μια ακόμα φορά το δίλημμα, που έχει θέσει ο Ευτύχης Μπιτσάκης σε δύσκολες εποχές: Ρήξη ή ενσωμάτωση.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ (15.7.2012)

(1) ΕΥΤΥΧΗΣ ΜΠΙΤΣΑΚΗΣ, «Για τη συγκρότηση ενός μετώπου λαϊκής σωτηρίας»

 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ         ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Του ΕΥΤΥΧΗ ΜΠΙΤΣΑΚΗ*

Στο προηγούμενο τεύχος του ΠΡΙΝ,υπήρχε άρθρο του Γ.Ελαφρού που επισημαίνει μια σειρά, ουσιαστικών διαφορών ανάμεσα στις κατά καιρούς τοποθετήσεις μου και την πολιτική του ΝΑΡ. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να συνεννοηθούμε ,ξεκαθαρίζοντας ορισμένα ζητήματα.
Επιδίωξη και επιθυμία μας, αυτονόητα κοινή, είναι η ανάπτυξη μιας μαρξιστικής Αριστεράς, με στρατηγικό στόχο τον σοσιαλισμό. Με σταθερή προσήλωση σ’ αυτόν τον στόχο, πως αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα των άμεσων και των μεσοπρόθεσμων στόχων ;
Ο Γ.Ε. αναλύει σύντομα και ουσιαστικά τον χαρακτήρα της σημερινής κρίσης και επιχειρεί να σκιαγραφήσει μια σχέση στρατηγικής και τακτικής. Χρειάζεται λοιπόν γράφει, «ένα ενιαίο και άμεσο αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης» και σημειώνει τα κύρια σημεία το. «Πρόγραμμα λοιπόν, και όχι 2-3 άμεσα σημεία και τα υπόλοιπα τα βρίσκουμε στην πορεία». Εδώ φαίνεται να διαφωνούμε. Τι λέω εγώ; Άμεσος στόχος: Μέτρα για να μην πεθάνουν τα θύματα της κρίση. Άρνηση πληρωμής του χρέους. Εκδίωξη της τρόικας. Αυτές οι τρείς προτάσεις αποτελούν συμπληρωμένες με επί μέρους αιτήματα, τον άμεσα τακτικό ουσιαστικό στόχο. «Τα άλλα τα βρίσκουμε στην πορεία;»Χωρίς προορισμό και καύσιμα», όπως σημειώνει ο Γ.Ε.; Τι λέω όμως εγώ; Κοινός αγώνας γι ‘αυτόν τον άμεσο αλλά δύσκολα επιτεύξιμο σήμερα στόχο. Μετά; «Δεν τα βρίσκουμε στην πορεία». Ταυτόχρονα επεξεργαζόμαστε τους μεσοπρόθεσμους στόχους και οργανώνουμε τις; Πολιτικές συμμαχίες για την επίτευξή τους. Μεσοπρόθεσμος στόχος, «στιγμή», μιας ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας με στόχο το σοσιαλισμόΠοιος είναι ο μεσοπρόθεσμος στόχος; Το πρόβλημα μέσα ή έξω από ευρώ και ΕΕ. Υποστηρίζω ότι και οι οπαδοί και οι αντίπαλοι της ΕΕ, δεν έχουν επεξεργαστεί μια συγκεκριμένη πολιτική. Θέτω λοιπόν το ερώτημα: Μήπως ακολουθώντας τον Λένιν πρέπει σε συνεργασία με το εργατικό και το κομμουνιστικό κόμμα της Ευρώπης, να θέσουμε ως στόχο τις Ενωμένες Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες της Ευρώπης; Εδώ θέτω ένα ερώτημα. Η θέση του Γ.Ε., δηλαδή του ΝΑΡ, είναι ότι «η στάση απέναντι στο ευρώ και την ΕΕ δεν είναι για αύριο αλλά για σήμερα; Γι’ αυτό αποτελεί λυδία λίθο για την Αριστερά, κριτήριο για μια αριστερή πολιτική».

Σε συνέχεια των προηγούμενων, τι λέω εγώ; O στόχος αυτός δεν είναι επιτεύξιμος σήμερα λόγω του υπαρκτού συσχετισμού δυνάμεων. Εντάσσοντας τον όμως στην προοπτική της ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας, οφείλουμε να θεμελιώσουμε την ορθότητά του. Η θέση του ΝΑΡ είναι γενική και αθεμελίωτη. Η δικιά μου τίθεται ως ερώτημα. Και η αντίθεσή μου στη θέση του ΝΑΡ δεν σημαίνει-όπως αφήνει να φανεί ο Γ.Ε.- ότι το ΝΑΡ θέλει την επιστροφή στο έθνος-κράτος του 19ου αιώνα. Υποστηρίζω ότι με τη διάλυση «της Ευρώπης των πολυεθνικών» χωρίς ηγεμονία της Αριστεράς, θα προκύψουν νέες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και κίνδυνοι.

Έστω! Ποιες δυνάμεις θα μας βγάλουν έξω από την ΕΕ και το ευρώ; Συμβάλλουμε στην κοινή δράση της Αριστεράς. Οργανώνουμε δημόσιο διάλογο για το θέμα, με βάση τη μαρξιστική θέση ότι υπάρχει αντικειμενική αλήθεια. Συνεργαζόμαστε με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις άλλες οργανώσεις όπου συμφωνούμε. Οργανώνουμε, θεωρητικά, το πρόγραμμα της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας. Δουλεύουμε σαν τον ασπάλακα του Μαρξ κάτω από τα θεμέλια της αστικής κοινωνίας. Είναι απόψεις αυτές που μας οδηγούν να γίνουμε «δορυφόρος του ΣΥΡΙΖΑ», «δωρητές σώματος», μια ακόμα συνιστώσα; Τόσο φοβερός είναι λοιπόν, γράφω στο κείμενό μου, αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ και τόση λίγη εμπιστοσύνη έχουμε εμείς στις δυνάμεις μας και στη δύναμη της στρατηγικής μας; Λέω ακόμα! Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια ακινητοποιημένη πραγματικότητα που οδεύει προς νέο ΠΑΣΟΚ; Γιατί αγνοούμε τις διαθέσεις της βάσης του ΣΥΡΙΖΑ; Την προωθητική δύναμη του 27% που τον ψήφισαν; Τη δυνατότητα επιρροής της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και όχι την απορρόφησή της;
Αλλά δεν είναι μόνο θέμα του ΣΥΡΙΖΑ. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν δέχτηκε να συνεργαστεί ούτε στο Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής, ούτε με το ΕΕΚ. Δηλαδή τους έθεσε τέτοιους όρους, ώστε η συνεργασία να είναι αδύνατη.
Ώστε: Την επανάσταση, αντίθετα με ότι λέει ο Λένιν και όχι μόνο ο Λένιν, θα την κάνει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ χωρίς συμμάχους; Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είχε φτάσει να αποτελεί αξιοπρόσεχτη πολιτική δύναμη. Τώρα κατακρημνίστηκε στο 0,33%. Απ’ότι λεν αποφάσεις και προσωπικά κείμενα, βασικά φταίνε οι άλλοι (κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ) και οι δικές μας αδυναμίες. Η θέση του ΚΚΕ είναι τραγικά εσφαλμένη , αλλά πιο καθαρή: Ο λαός δεν καταλαβαίνει. Να διορθώσει την ψήφο του (ή να αλλάξουμε λαό, κατά Μπρέχτ). Θα κατανοήσει το ΝΑΡ ότι η συντριβή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ οφείλεται στη σεκταριστική της γραμμή; Και θα επεξεργαστεί , επί τέλους, μια συγκεκριμένη διαλεκτική της στρατηγικής με την τακτική; Της ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας, ξεπερνώντας τις καταγωγικές του αγκυλώσεις;
Πολλές Κασσάνδρες του ΝΑΡ, παραγνωρίζοντας τις διαθέσεις της βάσης του ΣΥΡΙΖΑ καιδιογκώνοντας, απολυτοποιώντας υπαρκτούς κινδύνους, προβλέπουν ότι το πολυτασικό αυτό μόρφωμα οδεύει προς τη σοσιαλδημοκρατία. Εγώ δεν θα κάνω προφητείες. Φοβάμαι όμως ότι αν συνεχιστεί ο σεκταρισμός του ΝΑΡ, ο εμπειρισμός, η οργανωτική χαλαρότητα και η έλλειψη θεωρητικών επεξεργασιών, το ΝΑΡ κινδυνεύει να συρρικνωθεί σε «γκρουπούσκουλο» (όπως λέγαμε το Μάη του ’68). Κάτι τέτοιο θα ήταν μια ακόμα τραγική στιγμή της κρίσης της Αριστεράς μας. Η διάσπαση του ’89 ήταν η πρώτη μεγάλη, από τα Αριστερά διάσπαση του ΚΚΕ. Θα ήταν κρίμα να καταλήξει γκρουπούσκουλο. Το ΝΑΡ, μαζί και οι άλλες συνιστώσες και οι άλλες οργανώσεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει, επί τέλους, μετά από γόνιμο διάλογο, να αυτοδιαλυθούν και να συγκροτήσουν ένα κομμουνιστικό κόμμα, δηλαδή ένα κόμμα επαναστατικό και δημοκρατικό.Αυτό προτείνω χρόνια τώρα. Και το ΠΡΙΝ έγραφε το αντίθετο: Ότι προτείνω το ΝΑΡ να μη γίνει κομμουνιστικό κόμμα. Μια αριστερή θέση , την κατάντησε δεξιά!
Όταν δεν δημιουργούμε θετικά, μας φταίνε άλλοι και τότε το ρίχνουμε στο μουρμούρισμα. Στο ΝΑΡ λοιπόν υπάρχει πολλή μουρμούρα για δεξιούς και δεξιά τάση. Ανάμεσα στους «Δεξιούς» είμαι κι εγώ, μετά από 69 χρόνια οργανωμένης αριστερής προσπάθειας, από τα οποία , από το 1960 τουλάχιστον, τοποθετημένος γραπτά και προφορικά εναντίον του πλέγματος σεκταρισμού-οπορτουνισμού που κυριαρχούσε και τώρα κυριαρχεί ακόμα σε μέρος της Αριστεράς.
Και ένα ερώτημα: Γιατί ο φίλος μου Γιάννης έβαλε τίτλο στο άρθρο του, τον τίτλο του βιβλίου μου του 1989, Ρήξη ή Ενσωμάτωση; Ελπίζω να μην ενσωματωθώ τώρα στα 85 μου. Άλλωστε , αντίθετη πρόβλεψη από άλλο φίλο της Αριστεράς, δεν έχει ακόμα επαληθευτεί.

*ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΙΝ την Κυριακή, 22 Ιουλίου 2012

 

 

ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ ΜΕ ΑΝΟΙΧΤΑ ΧΑΡΤΙΑ

Του Γ.ΡΟΥΣΗ*

Ποια πρέπει να είναι η στάση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και των αγωνιστών της απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ; Το ερώτημα τέθηκε προεκλογικά, τίθεται και μετεκλογικά και χρειάζεται καθαρές απαντήσεις κι εκτίμηση της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ: Ο κατευθυντήριος άξονας της πολιτικής του πολυτασικού μεν, ενιαίου δε ως προς την κυρίαρχη πολιτική του στάση, ΣΥΡΙΖΑ είναι ο συμβιβασμός με τη ντόπια και ξένη αστική τάξη.
Αυτό που αποκλείεται είναι η διαμόρφωση ενός πολιτικού μετώπου με τον ΣΥΡΙΖΑ κι ακόμη περισσότερο η ένταξη σε αυτόν
Το αποτέλεσμα των εκλογών αντιφατικό και κάθε άλλο παρά μονοσήμαντο. Με δυο λόγια: Από τη μια σαφής μετατόπιση της κοινωνίας προς τα αριστερά, κάτι που είναι θετικό. Από την άλλη μια μετατόπιση στην φασιστική ή και εθνικιστική αντιμνημονιακή Δεξιά, κάτι λίαν ανησυχητικό. Και τέλος μια μετατόπιση εντός της Αριστεράς προς τα δεξιά, με ευθύνες και των ίδιων των δυνάμεωνόπως το ΚΚΕ –θέλει αρετή και τόλμη η αυτοκριτική- και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, που έχασαν ψηφοφόρους τους προς τον ΣΥΡΙΖΑ.
Προφανώς αυτή η τελευταία μετακίνηση δεν οφείλεται παρά δευτερεύοντος στον αντικειμενικά ρόλο Δούρειου Ίππου συντρόφων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, – δεν ξέρω για τους υπόλοιπους, αλλά εμένα με πονούσε και με εξόργιζε να προσπαθώ να χτίσω κάτι και να μου το γκρεμίζουν από μέσα οι ίδιοι μου οι σύντροφοι- οφείλεται όμως και σε αυτόν.
Εξηγούμε. Μεσούσης της προεκλογικής περιόδου, όσο και μετά τις εκλογές, όχι μόνο απλοί ψηφοφόροι, ούτε καν γνωστοί στους παροικούντες στην Ιερουσαλήμ ξένοι καλεσμένοι μας, αλλά και μέλη, ακόμη και στελέχη συνιστωσών της ΑΝΤΑΡΣΥΑ τοποθετήθηκαν δημόσια, είτε άμεσα ή έμμεσα υπέρ της υπερψήφισης του ΣΥΡΙΖΑείτε υπέρ της ένταξης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στον ΣΥΡΙΖΑείτε υπέρ της διαμόρφωσης ενός πολιτικού Μετώπου μαζί του στη βάση των θέσεων του, είτε μέσω χρησμών τύπου Πυθίας, που αφήνουν ανοιχτά τα παραπάνω ενδεχόμενα δίχως να τα υποστηρίζουν ευθαρσώς.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου παρά το ότι έκρινα τη στάση αυτή ως ανεπίτρεπτο πισώπλατο χτύπημα κατά της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, θεωρώντας ότι θα δυσκόλευε ακόμη παραπέρα την ήδη δυσχερή προεκλογική μας καμπάνια, επέλεξα να σωπάσω.
Να όμως, που παρά το ότι ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, τόσο κατά τη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, όσο και ως αξιωματική αντιπολίτευση πρόσφερε ήδη άπλετες αποδείξεις του πραγματικού πολιτικού του χαρακτήρα -κάτι που αποτέλεσε μια από τις θετικές συμβολές των εκλογών- οι ίδιοι σύντροφοι συνεχίζουν το ίδιο βιολί, παρά το ότι δεν είναι δυνατόν να αγνοούν ότι:
Ο κατευθυντήριος άξονας της πολιτικής του πολυτασικού μεν, ενιαίου δε ως προς την κυρίαρχη πολιτική του στάση, ΣΥΡΙΖΑ (διότι πέρα από την κατά Πουλαντζά συνισταμένη υπάρχει και δεσπόζουσα-κυρίαρχη τάση) είναι ο συμβιβασμός με τη ντόπια και ξένη αστική τάξη και η εύρεση κοινής λύσης προς το συμφέρον αμφοτέρων των μερών. Ήτοι η υιοθέτηση της γραμμής του αλήστου μνήμης υπουργού εργασίας Λάσκαρη, περί κατάργηση της ταξικής πάλης.
Συνέπειες αυτής της θεμελιακής θέσης, είναι και η στάση απέναντι σε ευρώ , ΕΕ -όπου ο ΣΥΡΙΖΑπροσπαθούσε να πείσει ότι είναι ο καλύτερος υπερασπιστής τους, και όχι δα των Σοσιαλιστικών Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης- και ΝΑΤΟ, η μη ένταξη στη λογική του της καταγγελίας ως μονομερούς πράξης, η θέση της αντικατάστασης της σύγκρουσης με την αλληλεγγύη, η δηλωμένη πρόθεση του να συγκυβερνήσει με την ΔΗΜΑΡ, που σήμερα κατηγορεί, η διαμόρφωση ενός δημοκρατικού κομματικού πόλου, για τον οποίο ακόμη και ο όρος καπιταλισμός και προφανώς η επαναστατική ανατροπή του, φαίνεται να θεωρούνται απαγορευτικοί, και τόσα άλλα που βγάζουν μάτι.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι σαφές, τουλάχιστον για όσους θεωρούν ότι ανάμεσα στο τελευταίο κατά Λένιν σκαλοπατάκι πριν από το σοσιαλισμό, στο οποίο βρισκόμαστε, δεν χωρά άλλο σκαλοπάτιπαρά αντικαπιταλιστικές αντιιμπεριαλιστικές μεταρρυθμίσεις, στα πλαίσια ενός πολέμου θέσεων, που οδηγεί στην μετωπική σύγκρουση και το σοσιαλισμό, ότι δεν μπορεί να υπάρξει κανένα πολιτικό μέτωπο με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Σημαίνει μήπως αυτό ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ταυτίζεται με την Δεξιά, ή ότι αποκλείεται κάθε συζήτηση και επί μέρους κοινή δράση μαζί του; Κάθε άλλο. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί τμήμα της Αριστεράς –τη σύγχρονη ρεφορμιστική της εκδοχή, ακραία περίπτωση της οποίας είναι η ΔΗΜΑΡ – και προφανώς δε αποκλείεται κανένας διάλογος ούτε καμιά από κοινού δράση μαζί του, στην λογική του Γκράμσι, δηλαδή ακριβώς της αποκάλυψης μέσα στην πράξη, αυτού του ρεφορμιστικού του χαρακτήρα.
Εκείνο όμως που εκ των πραγμάτων αποκλείεται είναι η διαμόρφωση ενός πολιτικού μετώπου κι ακόμη περισσότερο η ένταξη σε αυτόν. Έστω και αν συνεχίσει να αποτελείται από συνιστώσες κάτι μάλλον αμφίβολο.
ΜΕΤΩΠΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΟΧΙ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Δεν επιλέγουμε ετσιθελικά
Και αυτή η άρνηση δεν συνιστά ούτε κάποια σεχταριστική στάση όπως μας κατηγορούν οι σύντροφοί μας, ούτε παραπομπή των πάντων στο σοσιαλισμό. Αντίθετα σε συνδυασμό, και μάλιστα κατά προτεραιότητα με την αναγκαιότητα συγκρότησης ενός σύγχρονου κομμουνιστικού πολιτικού υποκειμένου, αποτελεί μετωπική άμεση απάντηση, στη βάση όμως όχι του ρόλου του μαϊντανού στην προσπάθεια ανασύστασης της έτσι κι αλλιώς αντικειμενικά λόγω της φύσης της κρίσης, τελειωμένης σοσιαλδημοκρατίας, αλλά ενός ελάχιστου αντικαπιταλιστικού-αντιιμπεριαλιστικού προγράμματος, άμεσα εφαρμόσιμου, το οποίο και δεν είναι δυνατόν παρά να στηρίζεται από ένα ρωμαλέο αντίστοιχο λαϊκό κίνημα.
Το περιεχόμενο αυτού του Μετώπου δεν καθορίζεται ετσιθελικά, αλλά από μια ανάλυση της ίδιας της κρίσης ως κρίσης του καπιταλισμού, από την αναγκαιότητα της υποταγής της τακτικής στην στρατηγική (και όχι την μπερνσταϊνική λογική «η κίνηση είναι το παν ο σκοπός τίποτα»), από το επίπεδο συνειδητότητας του λαϊκού κινήματος, το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ με την τακτική του αντί να το προωθεί στο ύψος των περιστάσεων, το κρατά εγκλωβισμένο στις κυρίαρχες αξίες.
Μήπως όμως, όπως στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ, το Μέτωπο, το ΚΚΕ, τους ανένταχτους, δεν υπάρχουν και στον ΣΥΡΙΖΑ δυνάμεις που θα αποδέχονταν τη λογική ενός τέτοιου Μετώπου; Η απάντηση είναι πως ναι υπάρχουν, όσο κι αν φαίνεται να υποχωρούν και να χάνουν έδαφος. Όμως και αυτές οι δυνάμεις θα πρέπει κάποτε να επιλέξουν με ποιους θα παν και ποιους θα αφήσουν, διαφορετικά άθελα τους ίσως, γίνονται συνυπεύθυνες στη διαμόρφωση ενός συστημικού αναχώματος.
Με όλο λοιπόν το σεβασμό και την εκτίμηση προς τους συντρόφους που συνεχίζουν να μας προτρέπουν να τα βρούμε με τον ΣΥΡΙΖΑ, ας μου επιτραπεί να διαφωνήσω μαζί τους, και να εκφράσω ως ένα απλό μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ της γειτονιάς μου, μεγαλόφωνα το ερώτημα που μου γεννιέται κάθε που τους διαβάζω ή τους ακούω. Τι είναι αυτό που τους κρατά και δεν υλοποιούν από μόνοι τους την όποια ένταξη τους ή συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, με τον οποίο φαίνεται να συμφωνούν, πολύ περισσότερο από τις συνιστώσες της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις οποίες ανήκουν;
Όχι τίποτα άλλο, δηλαδή, αλλά όσο πιο γρήγορα ξεκαθαρίσει το τοπίο –και το μικρό δικό μας- τόσο καλύτερα για το λαϊκό κίνημα.

*ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΙΝ την Κυριακή, 22 Ιουλίου 2012

Από την iskra.gr

Advertisements

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΧΑΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΑΤΕ ΣΤΗΝ ΤΡ. ΠΕΙΡΑΙΩΣ!

ΑΘΛΙΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΣΥΓΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ-ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!

ΥΠΟΘΗΚΕΥΕΤΑΙ Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ!

Πραγματοποιήθηκε η διάσπαση της Αγροτικής Τράπεζας σε «καλή» και «κακή» τράπεζα. Όπως ανακοινώθηκε, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στη μεταβίβαση του υγιούς τμήματος της Αγροτικής Τράπεζας στην Τράπεζα Πειραιώς κατόπιν σχετικής πρότασης της τελευταίας.

 Η ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδας αναφέρει:
«Στο πλαίσιο των διαδικασιών εξυγίανσης, που προβλέπει ο σχετικός νόμος 4021/2011, διερευνήθηκε το ενδιαφέρον εγχώριων και ξένων τραπεζών για την απόκτηση του υγιούς τμήματος της Αγροτικής Τράπεζας. Το τμήμα αυτό περιλαμβάνει κυρίως τα χαρτοφυλάκια ενήμερων δανείων και τίτλων καθώς και το σύνολο των καταθέσεων.

«Η Τράπεζα της Ελλάδος, με γνώμονα τη διασφάλιση των καταθέσεων και της εν γένει χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, προχώρησε στη μεταβίβαση του υγιούς τμήματος της Αγροτικής Τράπεζας στην Τράπεζα Πειραιώς κατόπιν σχετικής πρότασης της τελευταίας, που έχει εγκριθεί από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Η διαφορά της αξίας των μεταφερόμενων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού καλύπτεται από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας όπως ορίζει ο νόμος.
«Η άδεια της παλαιάς τράπεζας ανακλήθηκε. Για τα μη ενήμερα δάνεια με ενέχυρο αγροτική γη, που δεν θα μεταβιβαστούν στην Τράπεζα Πειραιώς, θα υπάρξει σύντομα ειδική νομοθετική μέριμνα. Επίσης, οι θυγατρικές εταιρείες που δεν θα μεταβιβαστούν θα αξιοποιηθούν από το Δημόσιο ως περιουσιακό του στοιχείο.
«Με την λύση που δρομολογήθηκε διασφαλίζονται στο ακέραιο οι καταθέσεις του συνόλου των πελατών της Αγροτικής Τράπεζας και η ομαλή συνέχιση των εργασιών της».
Ανακοίνωση εξέδωσε και η Τράπεζα Πειραιώς:
«Η Διοίκηση της Τράπεζας Πειραιώς ανακοινώνει την απορρόφηση του υγιούς τμήματος της Αγροτικής Τράπεζας. 

»Η ενέργεια αυτή πραγματοποιείται στο πλαίσιο των διαδικασιών που όρισαν η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με σκοπό την αναδιάρθρωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

»Η προσφορά πού έγινε από την Τράπεζα Πειραιώς διασφαλίζει όλες τις θέσεις απασχόλησης των εργαζομένων της Αγροτικής Τράπεζας, πράγμα που αποτελεί και δέσμευση της Διοίκησης, η οποία καλωσορίζει τους νέους εργαζόμενους στην Τράπεζα Πειραιώς.
»Από την προσεχή Δευτέρα, 30 Ιουλίου, όλο το δίκτυο καταστημάτων της Αγροτικής θα λειτουργεί υπό το σχήμα της Πειραιώς, διατηρώντας όμως την εμπορική επωνυμία «ATEbank». Όλες οι συναλλαγές των πελατών της Αγροτικής θα εξακολουθούν να πραγματοποιούνται κανονικά, όπως μέχρι σήμερα, χωρίς καμία αλλαγή.

»Από κοινού οι δύο δυνάμεις, στελέχη και εργαζόμενοι της Τράπεζας Πειραιώς και της Αγροτικής Τράπεζας, δημιουργούν έναν ισχυρό εγχώριο τραπεζικό οργανισμό, που παρέχει απόλυτη προστασία στον αγροτικό κόσμο, καλύτερη εξυπηρέτηση όλων των πελατών, καταθετών και δανειοληπτών, ποιότητα υπηρεσιών και μεγαλύτερες δυνατότητες χρηματοδότησης της εθνικής οικονομίας, με σύνολο ενεργητικού 75 δισ. ευρώ, καταθέσεων 35 δισ. ευρώ και χορηγήσεων 47 δισ. ευρώ.

»Το προσωπικό του Ομίλου ανέρχεται σε 17.000 εργαζόμενους και το σύνολο του δικτύου των καταστημάτων σε 1.230, με παρουσία σε εννέα ακόμη χώρες εκτός Ελλάδας».
Σημαντικό βήμα για την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και τη βελτίωση της ρευστότητας στην αγορά χαρακτήρισαν κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών την απορρόφηση του υγιούς κομματιού της Αγροτικής από την Τράπεζα Πειραιώς.
Αντίδραση από τον ΣΥΡΙΖΑ
Νωρίτερα, για μείζον έγκλημα που επιχειρείται σε βάρος της Τράπεζας έκανε λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ.

«Αυτός, ο οποίος ελέγχει την Αγροτική Τράπεζα, στην πραγματικότητα θα ελέγχει ως ιδιοκτήτης το 40% του εγγείου κεφαλαίου της χώρας, το οποίο είναι υποθηκευμένο σε αυτήν και μπορεί, να τους ‘κατευθύνει’ σε μορφές παραγωγής, οι οποίες μπορεί να μην συμφέρουν τον ελληνικό λαό. Σε μορφές παραγωγής, οι οποίες στην πραγματικότητα συμφέρουν τους ‘επενδυτές’ της τράπεζας» αναφέρει.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι θα επιδιώξει να διερευνηθεί η ύπαρξη σοβαρών ευθυνών από την κυβέρνηση, επειδή δεν διαφυλάχθηκε σημαντικής αξίας δημόσια περιουσία και οδηγήθηκε με συνοπτικές διαδικασίες σε εκκαθάριση.

Τέλος, καλεί την κυβέρνηση και την Τράπεζα της Ελλάδος να:
• Απαντήσει πώς γίνεται αποδεκτή προσφορά μιας ιδιωτικής τράπεζας, που διαθέτει κεφαλαιακή επάρκεια με ενίσχυση από το ΤΧΣ, για την απορρόφηση κρατικής τράπεζας.
• Κοινοποιήσει τα κριτήρια με βάση τα οποία κρίθηκαν βιώσιμες οι 4 τράπεζες και μη βιώσιμη η Αγροτική, τις εκθέσεις των συμβούλων για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, τα business plans και τα capital plans, όπως επιβάλουν και οι διεθνείς κανόνες για τη διαφάνεια, η περίφημη Βασιλεία ΙΙ.
• Δημοσιοποιήσει τα στοιχεία όλων των βιώσιμων τραπεζών ειδικά όταν παρατηρούνται φαινόμενα καταχώρησης έκτακτων προβλέψεων και να καταγραφούν αναλυτικά οι επισφάλειες που έχουν καταγράψει οι 4 τράπεζες.

Από την iskra.gr

ΓΙΑ ΕΝΑ ΛΑΪΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΩΤΗΡΙΑΣ

Του ΕΥΤΥΧΗ ΜΠΙΤΣΑΚΗ*

Από Θεού άρξασθε: Κρίση παγκόσμια, δομικήΕλληνική ιδιομορφία: η χώρα εκποιείται από τους πολιτικούς εκπροσώπους της αστικής τάξης μας (κομπραδόρικης, υποτελειακής, εθνοπροδοτικής).

(…) Ποια δύναμη μπορεί να οργανώσει και να καθοδηγήσει το κίνημα αντίστασης στο νέο καθεστώς υποτέλειας, με προοπτική τονσοσιαλιστικό μετασχηματισμό της χώρας; Προφανώς: Η Αριστερά! Ποια Αριστερά; Το ΚΚΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλες, διάσπαρτες αριστερές δυνάμεις.

Η καταστροφή προχωρεί με επιταχυνόμενους ρυθμούς. Στο άμεσο μέλλον θα υπάρξουν ξεσπάσματα των αγανακτισμένων. Θα μπορέσει η Αριστερά να συμβάλει στη μετατροπή του αυθόρμητου σε συνειδητή δράση με καθορισμένο στρατηγικά στόχο; Ποιος θα έπρεπε να είναι αυτός ο στόχος;

Σήμερα η αστική τάξη μας, «από κοινού συμφέροντος με τους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού-διεθνικού κεφαλαίου», έχει αποδεχτεί ένα νέο καθεστώς υποτέλειας: Εκποίηση της εθνικής ανεξαρτησίας, εκποίηση του δημόσιου πλούτου, αστική δημοκρατία που μεταλλάσσεται σε αυταρχική, εντολοδόχο ξένων δυνάμεων.

 

Νέο ΕΑΜ λοιπόν; Λέγεται και αυτό. Όμως, ας το ξαναπώ: κανείς Άρης δεν θα πάρει σήμερα το καριοφίλι του ν’ ανέβει στο Βελούχι. Τότε κυρίαρχο ήταν το εθνικό. Το ταξικό δευτερεύον, λειτούργησε στα πλαίσια του εθνικού. Σήμερα, κυρίαρχο είναι το ταξικό. Το εθνικό αναδύεται ως παράγωγη αντίθεση. Η άρση αυτής της αντίθεσης προϋποθέτει την άρση της κυρίαρχης. Σήμερα, σε σύγκρουση με τον αντιδραστικό εθνικισμό και τον αναδυόμενο νεοφασισμό, η Αριστερά οφείλει να προτάξει το σύνθημα για ένα νέο, διεθνικό πατριωτισμό. «Θέλουμε ελεύθερη εμείς πατρίδα και πανανθρώπινη τη λευτεριά» τραγουδούσαμε πριν από 70 χρόνια ΕΠΟΝίτες και ΕΑΜίτες. Πανανθρώπινη λευτεριά σήμαινε τότε, έστω και αν δεν λέγονταν ρητά, το κοινό κομμουνιστικό μέλλον της ανθρωπότητας.

Σήμερα, παρά τις ήττες και την καταστροφή, ο σοσιαλισμός παραμένει η μόνη ελπίδα της ανθρωπότητας. Σοσιαλισμός με το κομμουνιστικό κίνημα σε παρακμή; Ας θυμηθούμε όμως τη διαλεκτική της στρατηγικής και τακτικήςευλυγισία στους άμεσους, επιτεύξιμους στόχους, ανένδοτη προσήλωση στον στρατηγικό. Που σημαίνει: συνεργασίακοινή δράση, σε ένα, δύο, τρία άμεσα ζητήματα. Συνεργασία με δυνάμεις που θα μας εγκαταλείψουν στην πορεία. Συνεργασία με τους ρεφορμιστές και άλλες ασταθείς δυνάμεις, σε επιμέρους στόχους (Λένιν). Αλλά τότε οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις δεν υπάρχει κίνδυνος να αφομοιωθούν, ειδικά σήμερα από τησοσιαλδημοκρατία;

Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Αλλά οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις έχουν να επιλέξουν: Συμμαχία με τον εαυτό τους; ιδεολογική «καθαρότητα», αναχωριτισμό ή, αν έχουν τα κότσια, αν έχουν αυτοπεποίθηση, να συμβάλουν κριτικά και πρακτικά στη ριζοσπαστικοποίηση του πολύμορφου, αναπτυσσόμενου κινήματος των μαζών: Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα!

Ο ΑΜΕΣΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Ας περάσουμε, λοιπόν, στα του οίκου μας. Υπάρχει σήμερα επαναστατική κατάσταση στη χώρα;Όχι! Ποιος θα έπρεπε να είναι λοιπόν ο άμεσος στόχος; Μέτρα για να μην πεθάνουν τα θύματα της κρίσηςΆρνηση πληρωμής του χρέουςΕκδίωξη της τρόικαςΠροοδευτική ανασυγκρότηση της οικονομίας; Αν αρκεστούμε σε αυτό το ελάχιστο, που και αυτό είναι δύσκολα επιτεύξιμο σήμερα, τότε πρόκειται για καθαρό ρεφορμισμό: όμως αυτός ο άμεσος, τακτικός στόχος, πρέπει να αποτελέσει «στιγμή» μιας ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας που μέσα από την επίτευξη ενδιάμεσων στόχων, θα οδηγεί στο σοσιαλισμό.

Ποιοι θα μπορούσαν σήμερα να είναι οι ενδιάμεσοι στόχοι; Ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα; Ένας από αυτούς: έξω από το ευρώΈξω από την Ε.Ε. Εδώ αρχίζουν οι διαφωνίες. Το ΚΚΕ και ηΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι υπέρ της εξόδου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ξεπέρασε τη νεκρή πλέον ιδεολογία τουευρωκομμουνισμού, είναι υπέρ της παραμονής στο ευρώ και στην Ε.Ε., με στόχο το μετασχηματισμό της σε «Ευρώπη των Λαών». Ούτε η πρώτη, ούτε η δεύτερη θέση δεν έχει θεμελιωθεί συγκεκριμένα, επιστημονικά.

Μήπως λοιπόν το όλον ερώτημα τίθεται λανθασμένα; Στην εποχή της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, στην Ευρώπη του κεφαλαίου, η απάντηση της Αριστεράς πρέπει να είναι η επιστροφή στο έθνος-κράτος, με ό,τι νέους ανταγωνισμούς θα γεννούσε μια τέτοια επιστροφή στον 19ο αιώνα; Ειδικά η ελληνική οικονομία θα είναι βιώσιμη κόβοντας τις οικονομικές σχέσεις και τηντεχνολογική εξάρτηση από τις χώρες της Ευρώπης; Μήπως στόχος της Ευρωπαϊκής Αριστεράςπρέπει να είναι οι ενωμένες σοσιαλιστικές δημοκρατίες της Ευρώπης; Στόχος που θα επιτευχθεί με το συντονισμό του ευρωπαϊκού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Το ερώτημα φαίνεταιουτοπικό, επειδή προϋποθέτει την ανάπτυξη, τον συντονισμό, την κοινή δράση και τους κοινούς στόχους του εργατικού κινήματος των λαών της Ευρώπης. Το ερώτημα φαίνεται ουτοπικό. Αλλά αυτό που σήμερα είναι ουτοπία, μπορεί να αποτελέσει την πραγματικότητα του αύριο. Ας θυμηθούμε λοιπόν και τη διαλεκτική δυνατότητας και πραγματικότητας, τη διαλεκτική του δυνάμει και του ενεργεία που πρωτοδιατυπώθηκε από τον Αριστοτέλη, αναπτύχθηκε από τον Χέγκελ και εμπλουτίστηκε με υλιστικό περιεχόμενο από τον Μαρξισμό και τις σημερινές επιστήμες, φυσικές και κοινωνικές.

Λοιπόν: Κοινή δράση για άμεσους στόχους, κοινό μέτωπο σωτηρίας από ΚΚΕΣΥΡΙΖΑΑΝΤΑΡΣΥΑ,ανένταχτουςκινήματατοπικές οργανώσεις, ως πρώτο βήμα για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της χώρας μας; Αλλά οι ριζοσπάστες δεν κινδυνεύουν να αφομοιωθούν από την αριστερίζουσα σοσιαλδημοκρατία; Τι λένε λοιπόν οι «αρμόδιοι»; Το ΚΚΕ θεωρεί κύριο εχθρό τον ΣΥΡΙΖΑ. Συμμαχώντας λοιπόν με τον εαυτό του, επιμένοντας ότι τίποτα καλό δεν θα υπάρξει για «τον λαό» στα πλαίσια του καπιταλισμού, συμμαχώντας με τον εαυτό του και μόνο, θα κάνει όπως ελπίζει, ένα άλμα από το κενό του σήμερα, στο κενό της αόριστης «λαϊκής εξουσίας». Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με τη σειρά της, θέτει ως όρο συνεργασίας την έξοδο από το ευρώ και την Ε.Ε. Αρνείται τη συνεργασία στο όνομα του μεσοπρόθεσμου στόχου. Και παραπέρα. Στο χώρο αυτό κυριαρχεί η άποψη ότι μια τέτοια συνεργασία θα είχε ως συνέπεια να αφομοιωθούν οι συνεπείς επαναστατικές δυνάμεις, από τησοσιαλδημοκρατία, ειδικά από τη δεξιόστροφη ηγεσία του ΣΥΝ. Τόσο τρομερός είναι λοιπόν αυτός οΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ και τόσο λίγη εμπιστοσύνη έχουν οι οπαδοί της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις δυνάμεις τους και στη δύναμη των επιχειρημάτων τους; Τόσο πολύ αγνοούν τη δύναμη της βάσης του ΣΥΡΙΖΑ;

Τι είναι δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ; Το άμεσο πρόγραμμά του είναι ρεφορμιστικό. Υπάρχει όμως ρεφορμισμός και ρεφορμισμός. Κατ’ αρχήν, στρατηγικός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ, πολλάκις διατυπωμένος προφορικά και γραπτά είναι ο σοσιαλισμός: «σοσιαλισμός με δημοκρατία», πλεονασμός έστω ο δεύτερος όρος, σοσιαλισμός σχεδόν εξίσου αόριστος με τον σοσιαλισμό της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Αλλά: ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια παγιωμένη κατάσταση; Ακόμα χειρότερα: βαδίζει προς την αγκαλιά της σοσιαλδημοκρατίας; Θα γίνει το νέο ΠΑΣΟΚ; Οι Κασσάνδρες ξεχνούν και στην περίπτωση αυτή τη διαλεκτική: Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα πολυτασικό μόρφωμα. Πεδίο δυνατοτήτων. Υπάρχει η δεξιόστροφη τάση. Αλλά στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ενταγμένοι ή τον ψηφίζουν αγωνιστές της Αντίστασης, του εμφυλίου, της ΕΔΑ, των Λαμπράκηδων, του αντιδικτατορικού κινήματος, των μετέπειτα κοινωνικών αγώνων. Που θεμελιώνεται λοιπόν η άποψη της σύγχρονης Κασσάνδρας, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα γίνει το Νέο ΠΑΣΟΚ, η σημερινή σοσιαλδημοκρατία;

Το ΚΚΕ θεωρεί κύριο εχθρό τον ΣΥΡΙΖΑ. Θα μπορέσει ποτέ να θεραπευτεί από την καταστροφική ασθένεια του πλέγματος σεχταρισμού – οπορτουνισμού; Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα ξεπεράσει την επαναστατική ρητορεία, και θα θελήσει να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις άλλες αριστερές δυνάμεις; Θα προσπαθήσει, με τις μικρές δυνάμεις της να συμβάλει δημιουργικά στην περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ; Θα θυμηθεί ότι ο ταξικός αγώνας δεν κρίνεται κυρίως από τις επιλογές των ηγεσιών, αλλά από την κίνηση των μαζών;
 

ΕΝΙΑΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΠΟΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ;

Λοιπόν: Ενιαία επαναστατική διαδικασία με στόχο το σοσιαλισμό. Με ποιες δυνάμεις; Ας δούμε τι έλεγε τότε ο Λένιν: «Μόνο με την πρωτοπορία δεν μπορούμε να νικήσουμε. Δεν θα ήταν απλώς ανοησία αλλά έγκλημα, να ρίξουμε μόνη την πρωτοπορία στην αποφασιστική μάχη, προτού όλη η τάξη, προτού οι πλατιές μάζες να έχουν πάρει θέση ή ανοικτής υποστήριξης ή ευμενούς ουδετερότητας» (Λένιν, Άπαντα, Σύγχρονη Εποχή, σ.-41, σ.-68). Η ηγεσία του ΚΚΕ ίσως έχει διαβάσει Λένιν. Αλλά, επί του παρόντος, πρέπει να τον θεωρεί οπορτουνιστή.

Οι δεινοί, πράγματι δεινοί ρήτορες της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τα ξέρουν τα κλασικά γράμματα. Όμως, επί του παρόντος, δεν τολμούν να βγουν από τον κόσμο των «καθαρών ιδεών»: της κατά Μαρξ, ιδεολογίας. Αλλά: το πρόβλημα είναι στενά πολιτικό και η πολιτική της Αριστεράς είναι απλά εμπειρισμός; Ας θυμηθούμε τον ασπάλακα του Μαρξ, που υπομονετικά σκάβει κάτω από την αστική κοινωνία, προετοιμάζοντας την επαναστατική ανατροπή. Και ας θυμηθούμε τον Γκράμσι και την έννοια της ηγεμονίας: «Το θεωρητικό και πρακτικό αξίωμα της ηγεμονίας, δηλαδή η δυνατότητα μιας τάξης να διευθύνει το σύνολο της κοινωνίας, την οργάνωση και την συναίνεση της ηγεμονίας της, αυτό που είναι το περιεχόμενο της έννοιας της ηγεμονίας, έχει μια γνωσιοθεωρητική εμβέλεια». Για τον Ιταλό κομμουνιστή ηγέτη, η πολιτική συνδέεται οργανικά με την φιλοσοφία: Θεμελιώνεται φιλοσοφικά, και αναδραστικά έχει μια φιλοσοφική εμβέλεια.

Αντίστοιχα, και κατά συνέπεια, στόχος του σοσιαλισμού δεν πρέπει να είναι απλώς η κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Η φτωχή αυτή, οικονομίστικη αντίληψη εφαρμόστηκε (στο βαθμό που εφαρμόστηκε) και απέτυχε. «Ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος». Το χριστιανικό αυτό αξίωμα, πρέπει να ισχύσει κατά μείζονα λόγο σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, που δεν υπόσχεται την ευτυχία στο επέκεινα αλλά εδώ, στη μικρή γη, όπου όπως έλεγε ο νεαρός Μαρξ, «η ύλη άρχισε να σκέπτεται», να αποκτά συνείδηση του εαυτού της. Ο πρώην «υπαρκτός σοσιαλισμός», πρόσφερε στους πολίτες του «τα λίγα γραμμάρια ευτυχίας» (κατά πως λέει ο Ελύτης). Αλλά σοσιαλισμός σημαίνει ριζική αναμόρφωση της κοινωνίας.

Ο Μαρξισμός λοιπόν, εξ ορισμού, έχει μια βασική συνιστώσα: να συγκροτήσει μια ενδοκοσμική ηθική, ιστορική άρνηση του ηθικού κενού του καπιταλισμού. Και τώρα τι; Στις επόμενες εκλογές, που ίσως γίνουν σύντομα, θα κατορθώσει η Αριστερά μας να συγκροτήσει ένα μέτωπο σωτηρίας με θεμέλιο ορισμένα άμεσα αιτήματα; Θα ανοίξει, ταυτόχρονα ένα δημόσιο, ανοικτό διάλογο για τους μεσοπρόθεσμους στόχους και για τον σοσιαλισμό; Και θα θελήσει να θέσει ως βασικές αξίες του μέλλοντος τον πολιτισμό και μια νέα εγκόσμια ηθική, ελπίδα και κίνητρο για την κοινωνική δημιουργία;

Τέλος: Μια μελλοντική κυβέρνηση της Αριστεράς θα έχει να αντιμετωπίσει την επίθεση και το ψεύδος των μηχανισμών της αστικής τάξης. Θα αρχίσει λοιπόν η Αριστερά μας να προετοιμάζεται οργανωτικά, πολιτικά, ιδεολογικά και ηθικά, για την σύγκρουση που επίκειται;

*Δημοσιεύθηκε στο «Δρόμο της Αριστεράς το Σάββατο 14 Ιουλίου 2012. Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας.

Κλιμάκωση της επέμβασης στη Συρία

 

To δολοφονικό τρομοκρατικό χτύπημα στη Συρία την Τετάρτη, που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο τριών ανώτατων κυβερνητικών στελεχών, ανάμεσά τους και ο υπουργός Αμυνας, δείχνει ότι κλιμακώνεται η ιμπεριαλιστική επέμβαση. Η περίπτωση της Συρίας είναι ενταγμένη σ’ αυτό που αστοί και οπορτουνιστές βαφτίζουν ως «Αραβική Ανοιξη» και το πλασάρουν ως «αγώνα για τη δημοκρατία». Ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός φουντώνει και στη γεωστρατηγική και ενεργειακή «σκακιέρα» μπαίνουν πιο δυναμικά ανερχόμενες καπιταλιστικές δυνάμεις, όπως η Ρωσία, η Κίνα… Ετσι ΗΠΑ – ΕΕ προχωρούν το σχέδιο του λεγόμενου εκσυγχρονισμού της Ευρείας Μέσης Ανατολής. Η επέμβαση στη Λιβύη ήταν επίσης μέρος αυτού του σχεδίου, που ξεκίνησε ουσιαστικά με τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Στόχος: τα πετρέλαια και οι δρόμοι μεταφοράς τους.

 

 

Το «παραμύθι» της προπαγάνδας περί… ευαισθησίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και «προστασίας του συριακού λαού», που αποτελεί το «βαρύ πυροβολικό» των αστικών ΜΜΕ, ντόπιων και ξένων, συγκαλύπτει την ουσία. Οτι και στη Συρία, η λεγόμενη εξέγερση εντάσσεται στο παραπάνω σχέδιο που είναι η προσπάθεια αστικού εκσυγχρονισμού, ώστε να προκύψουν ηγεσίες που θα κάνουν προσαρμογές που θα εναρμονίζουν το πολιτικό σύστημα με τις σύγχρονες απαιτήσεις κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων – εγχώριων και πολυεθνικών. Γι’ αυτό και πρωτεργάτες της λεγόμενης αντιπολίτευσης του «Εθνικού Συριακού Συμβουλίου» είναι κυρίως άνθρωποι της συριακής διασποράς με στενούς δεσμούς με ΗΠΑ, Γαλλία, Αγγλία, τις υπηρεσίες τους, τη CIA και άλλες, με χρηματοδότηση και εξοπλισμό των ενόπλων μέσα στη Συρία (που βεβαίως γίνεται και από άλλα κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Τουρκία). Επομένως για να δει κανείς το ζήτημα «Συρία» πρέπει πάρει υπόψη του αυτά τα δεδομένα και επιπλέον το γεγονός ότι η όξυνση της βαθιάς και συγχρονισμένης παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης κάνει τις αστικές τάξεις πιο επιθετικές στη διεκδίκηση της λείας. Σε αυτά τα πλαίσια εντάσσονται και οι διαφοροποιήσεις Ρωσίας και Κίνας. Την ίδια στιγμή η τεράστια συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων πλοίων και στρατιωτών, των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της Ρωσίας, της Τουρκίας, του Ισραήλ και άλλων, στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και του Περσικού Κόλπου δείχνει τους κινδύνους που δημιουργούνται σε περίπτωση γενικευμένης σύρραξης.

 

 

Γι’ αυτούς τους κινδύνους το ΚΚΕ προειδοποιεί εδώ και πολύ καιρό. Υποστηρίζει και θα υποστηρίζει πάντα ότι είναι δικαίωμα και ευθύνη κάθε λαού να αποφασίσει για την πορεία της χώρας του χωρίς έξωθεν επεμβάσεις και το ίδιο ισχύει για τη Συρία. Ωστόσο, για να αποκτήσει αυτό πραγματικό περιεχόμενο στην πράξη σημαίνει ότι είναι ανάγκη οι λαοί να αντισταθούν στις επεμβάσεις, να εναντιωθούν μαζικά στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και στο καπιταλιστικό σύστημα που τον προκαλεί. Σε αυτήν την κατεύθυνση το ΚΚΕ καλεί τους εργαζόμενους της χώρας να είναι σε αγωνιστική ετοιμότητα και επαγρύπνηση για: Να αποτρέψουν τη συμμετοχή της Ελλάδας στους νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, που ετοιμάζονται σε βάρος της Συρίας και του Ιράν. Να μην τηρηθεί οποιαδήποτε «συμβατική υποχρέωση» που άμεσα ή έμμεσα εμπλέκει τη χώρα. Να μη χρησιμοποιηθεί η βάση της Σούδας. Να επιστρέψουν όλα τα ελληνικά στρατεύματα που βρίσκονται εκτός συνόρων. Να ακυρωθούν τα στρατιωτικά γυμνάσια και όλες οι συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας με το Ισραήλ. Να δυναμώσει η πάλη για την αποδέσμευση από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και το ΝΑΤΟ.

Από Ριζοσπάστη Σάββατο 21/7/12

    

Η ΔΡΑΧΜΗ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΛΥΣΗ

Τou ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ*

Καμία λύση στην κρίση δημόσιου χρέους δεν μπορεί να δοθεί όσο η Ελλάδα χρησιμοποιεί το ευρώ, ενώ οκαταστρεπτικός ρόλος της ευρωζώνης στην ελληνική κρίση φάνηκε με το PSI, όπου το δημόσιο χρέος κρατικοποιήθηκε για να θωρακιστούν τα συμφέροντα των τραπεζών. Η έξοδος από το ευρώ και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματοςυπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να σημάνει τη βελτίωση των όρωνζωής και εργασίας για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, μια μακράς πνοής αντιστροφή της χρόνιας επιδείνωσης του βιοτικού μας επιπέδου…

Δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι κάτι θεμελιωδώς σάπιο υπάρχει στο (εφήμερο όπως θα αποδειχθεί) βασίλειο της ευρωζώνης. Προς επίρρωση, η πρόσφατη διεύρυνση του μνημονιακού κλαμπ με μια ακόμη χώρα, την Ισπανία. Έτσι, μετά την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ο κύκλος των χαμένων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης επεκτείνεται, πλησιάζοντας απειλητικά την Ιταλία, ενώ ταυτόχρονα καταρρίπτεται η μυθολογία που σχεδιασμένα αναπτύχθηκε από το Βερολίνο ενοχοποιώντας κάθε ένα λαό της ευρωζώνης ξεχωριστά.

Ο τρόπος με τον οποίο ξέσπασε η δημοσιονομική οικονομική κρίση σε καθεμία από τις παραπάνω χώρες αναγκάζοντάς τη να προσφύγει στον κατ’ ευφημισμό Μηχανισμό Διάσωσης (κατόπιν φυσικά επίμονης απαίτησης της Γερμανίας) παρουσιάζει εμφανείς διαφορές. Ιρλανδία και Ισπανία, για παράδειγμα, αποκλείστηκαν σχεδόν οικειοθελώς από τις αγορές από τη στιγμή που δέχτηκαν ναεκτινάξουν στα ύψη το χαμηλό και διαχειρίσιμο έως τότε δημόσιο χρέος τους (65,1% και 68,5% τουΑΕΠ αντίστοιχα) για να σώσουν τις χρεοκοπημένες τους τράπεζες αντί να τις εθνικοποιήσουνόπως όφειλαν, με κριτήριο τόσο οικονομικού ορθολογισμού όσο και κοινωνικής δικαιοσύνης. Σε Ελλάδακαι Πορτογαλία δεν συνέβη κάτι αντίστοιχο. Στα καθ’ ημάς, μπορεί οι τράπεζες να έχουν ευνοηθείσκανδαλωδώς από τον προϋπολογισμό λαμβάνοντας συνολικά από το Δημόσιο 145 δισ. ευρώ (με το90% του ποσού να αποτελεί κρατικές εγγυήσεις σε ομολογιακές εκδόσεις) και μόλις πρόσφατα από την κυβέρνηση Παπαδήμου 18 δισ. ως πρώτη δόση της ανακεφαλαιοποίησής τους (ποσό που ισοδυναμεί σχεδόν με την αξία των μετοχών όλων των εισηγμένων εταιρειών στο χρηματιστήριο που ήταν 20 δισ. στις 8 Ιουνίου), εν τούτοις δεν οδηγηθήκαμε στο Μνημόνιο επειδή το δημόσιο ανέλαβε να σώσει τις τράπεζες. Ελλάδα και Πορτογαλία προσέφυγαν στο Μηχανισμό λόγω του ότι οι όροι δανεισμούτους από τις αγορές γίνονταν σταδιακά απαγορευτικοί.

 

Οι ομοιότητες ωστόσο των τεσσάρων χωρών που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους είναι πιο κραυγαλέες από τις διαφορές τους. Συνοπτικά και εν συντομία αφορούν τη θέση τους στην ευρωζώνη και τον ίδιο το χαρακτήρα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, ενός νομίσματος που σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει τις επεκτατικές φιλοδοξίες της Γερμανίας στον παγκόσμιο οικονομικό ανταγωνισμό και πιο συγκεκριμένα να περιορίσει το ρόλο του δολαρίου ως διεθνούς μέσου πληρωμών και αποθεματικού νομίσματος. Αυτός ο ρόλος, που βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία με την αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Γερμανίας στα θερμά μέτωπα του πλανήτη όπως για παράδειγμα στο Αφγανιστάν, δεν μπορούσε να διεκπεραιωθεί από τομάρκο. Όφειλε να εδράζεται σε μια πολύ ευρύτερη οικονομική βάση, δηλαδή την ίδια την ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία προ πολλού αποτελεί εσωτερική οικονομική αποικία της Γερμανίας. Η νομισματική ενοποίηση έδεσε πιο σφιχτά τις υπόλοιπες 16 χώρες στο οικονομικό άρμα του Βερολίνου. Οι παραδοσιακές ωστόσο αποκλίσεις (στην παραγωγικότητα για παράδειγμα) μεταξύ των χωρών του ευρωπαϊκού κέντρου (ΓερμανίαΑυστρίαΟλλανδία, κ.ά.) και της ευρωπαϊκής περιφέρειας (Ιρλανδία,ΠορτογαλίαΙσπανίαΙταλία και Ελλάδα) οξύνθηκαν απότομα μετά την υιοθέτηση του ευρώ ως αποτέλεσμα τριών παραγόντων: της αυξημένης εισαγωγικής διείσδυσης των χωρών του κέντρουστην περιφέρεια που αποσάθρωνε σιγά σιγά τις ούτως ή άλλως αδύναμες παραγωγικές υποδομές τους,του ζήλου που επέδειξε η Γερμανία να υιοθετήσει αντεργατικά μέτρα (Ατζέντα 2010 επί καγκελάριουΓκέρχαρντ Σρέντερ ακόμη) μειώνοντας το κόστος παραγωγής και, τέλος, της εθελοντικής παραίτησης των περιφερειακών χωρών από το «όπλο» της ανταγωνιστικής υποτίμησης τουεθνικού τους νομίσματος. Διαφορετικά ειπωμένο, η λέξη «κατάρρευση» είναι η προφανής απάντηση στο ερώτημα τι θα συμβεί σε μια οικονομία που επί μισό αιώνα αντεπεξέρχεται στον ανταγωνισμό με τον ισχυρό της γείτονα υποτιμώντας το εθνικό της νόμισμα και την τελευταία δεκαετία το βλέπει να ανατιμάται έναντι του δολαρίου κατά 80%. Αυτό συνέβη στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, κ.α. Τα υπόλοιπα δε, περί «τεμπέληδων του Νότου» ή «παχυλών συντάξεων» ανεπίσημα μεν, συντεταγμένα δε, ήρθαν να επενδύσουν στο ρατσιστικό «βασικό ένστικτο» διεγείροντάς το. Το ζητούμενο ήταν η συγκάλυψη των βαθύτερων δομικών αιτιών της κρίσης χρέους κι επίσης του καθοριστικού ρόλου που έπαιξε σε αυτήν τη μετάσταση το ευρώ. Εκ των υστέρων μπορούμε να πούμε πως το εγχείρημα της Γερμανίας πέτυχε. Αρκεί μια ματιά στην απροθυμία της Αριστεράς, πλην ελαχίστων και τιμητικών εξαιρέσεων, να καταδείξει με συνέπεια το ρόλο του ευρώ ως επιταχυντή αν όχι αιτία της κρίσης και της πλειοδοσίας της σε φιλοευρωπαϊκές κορώνες που μόνιμα συγχέουν την Ευρώπη με την ΕΕ.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, καμία λύση στην κρίση δημόσιου χρέους δεν μπορεί να δοθεί όσο η Ελλάδα χρησιμοποιεί το ευρώ, το οποίο αποδείχθηκε γεννήτορας δημόσιου χρέους. Επίσης ο καταστρεπτικός ρόλος της ευρωζώνης στην ελληνική κρίση δημόσιου χρέους φάνηκε κατά την πρόσφατη αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους όταν το τελευταίο επί της ουσίας κρατικοποιήθηκε έτσι ώστε να θωρακιστούν τα συμφέροντα της DeutscheBank, της Société Généraleκ.ά. Σε αυτή την ανταλλαγή, αφού επί χρόνια οι ιδιωτικές τράπεζες του κέντρου θησαύρισαν από το ελληνικό δημόσιο χρέος επιβάλλοντας τοκογλυφικά επιτόκια, όταν αυξήθηκαν οι αβεβαιότητες ο κίνδυνος μεταβιβάστηκε στους γερμανούς και άλλους ευρωπαίους φορολογούμενους.

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο η έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος αποτελεί όρο εκ των ων ουκ άνευ για την υπέρβαση της κρίσης, υπό μία όμως πολύ αυστηρή προϋπόθεση: να υλοποιηθεί κατόπιν απόφασης του ελληνικού κράτους και απαίτησης τουελληνικού λαού κι όχι της Γερμανίας ή κάποιου δοτού πρωθυπουργού, όπως ο Παπαδήμος, που θα επιβάλει ένα πλαίσιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Γερμανίας, ξανά! Μια ενδεχόμενη βίαιη αποπομπή της Ελλάδας από το ευρώ, που είναι πολύ πιθανή και θα αποτελεί απάντηση του Βερολίνου στις αντιφάσεις της ευρωζώνης, αν δεν συνοδεύεται από μια σειρά άλλων μέτρων θα αποδειχθεί εξίσου ολέθρια κοινωνικά με την παραμονή στην ευρωζώνη. Το ζητούμενο δεν είναι επομένως η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος με κάθε κόστος. Η δραχμή δεν αποτελεί πανάκεια.

Η έξοδος από το ευρώ μπορεί να σημάνει τη βελτίωση των όρων ζωής και εργασίας για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, μια μακράς πνοής αντιστροφή της χρόνιας επιδείνωσης του βιοτικού μας επιπέδου, αν ταυτόχρονα συνοδευθεί από τα ακόλουθα μέτρα:

ΣΤΑΘΕΡΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ

Παρότι η σημερινή ισοτιμία του ευρώ εξυπηρετεί τα συμφέροντα του γερμανικού χρηματοπιστωτικού τομέα και της γερμανικής μεταποίησης και είναι πλήρως αναντίστοιχη με τα θεμελιώδη δεδομένα της ελληνικής οικονομίας (ισχυρή παρουσία για παράδειγμα του τουριστικού τομέα, όπου απασχολείται το 15% του εργατικού δυναμικού, και ο οποίος απαιτεί «μαλακή» ισοτιμία), η ισοτιμία της νέας δραχμής μπορεί και πρέπει να είναι σταθερή για ένα χρονικό διάστημα σε σχέση 1 προς 1 με το ευρώ έτσι ώστε να αποφευχθούν τα απανωτά σοκ. Αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί αν η νέα δραχμή, με απόφαση της κυβέρνησης, δεν ενταχθεί στις αγορές ξένου συναλλάγματος κι έτσι η ισοτιμία της καθορίζεται με διοικητικές αποφάσεις.

ΕΛΕΓΧΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

Το σημερινό καθεστώς «ελευθερίας», και επί της ουσίας ασυδοσίας στην κίνηση των κεφαλαίων, παρότι όταν επιβλήθηκε παρουσιάστηκε ως μέσο για τη διευκόλυνση των άμεσων ξένων επενδύσεωνκαι την αύξηση της απασχόλησης, στην πράξη ευνόησε την κερδοσκοπία και τις κάθε λογής επενδύσεις χαρτοφυλακίου, οδηγώντας στην αφαίμαξη των εθνικών οικονομιών. Μάρτυρας, η βεβαιωμένη εκροή 75 δισ. ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες την τελευταία τριετία και 100 δισ. ευρώ από τις ισπανικές τράπεζες μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2012, που επιτάχυναν την προσφυγή στο Μνημόνιολειτουργώντας σαν λάδι στη φωτιά. Η επαναφορά επομένως των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων θα διορθώσει τις στρεβλώσεις που προκάλεσε η νεοφιλελεύθερης έμπνευσης «απελευθέρωση» των προηγούμενων δεκαετιών η οποία στην ήπειρό μας υπηρετήθηκε από την ΕΕ. Κι ο λόγος εδώ φυσικά δεν γίνεται για μικροποσά, όπως το ταξιδιωτικό συνάλλαγμα, το οποίο θα συνεχίσει να παρέχεταιανεμπόδιστα. Επιπλέον, η απαγόρευση εξόδου δραχμών σε φυσική και λογιστική μορφή θα αποτρέψει τυχόν κερδοσκοπικές επιθέσεις που ως στόχο θα έχουν την υποτίμηση της ισοτιμίας της δραχμής. Πρόκειται για μέτρα που προφανώς αντίκεινται στη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία, επιβάλλονται όμως κατά κόρον και μάλιστα επιτυχημένα τα τελευταία χρόνια σε μια σειρά χώρες, όπως η Αργεντινήκαι η Βραζιλία, που θέλουν να διαφυλάξουν τις οικονομίες τους από τις πλημμυρίδες ρευστού τις οποίες προκαλούν τα μέτρα νομισματικής χαλάρωσης στις ΗΠΑ.

ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Το δημόσιο χρέος αποδεδειγμένα δεν μπορεί να πληρωθεί, στο βαθμό που ισοδυναμεί μεκοινωνική γενοκτονία, και δεν πρέπει να πληρωθεί. Η δυνατότητα επίκλησης αρχών του διεθνούς δικαίου, όπως για παράδειγμα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, παρέχει τα αναγκαία επιχειρήματα για την ανακήρυξη παύσης πληρωμών του δημόσιου χρέους. Από κει και πέρα το χρέος της ναζιστικής Γερμανίας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ύψους 700 δισ. ευρώ, και η ευκολία με την οποία τα δάνεια της Τρόικας μπορούν να χαρακτηριστούν συλλήβδην παράνομα (ούτε καν ψηφίσθηκε στη Βουλή η πρώτη δανειακή σύμβαση) δίνουν τη δυνατότητα στον λογιστικό έλεγχο να διαγράψει, αν όχι όλο τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους.

ΕΘΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Η συνέχιση της λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων υπό τη σημερινή τους ιδιοκτησία, όταν ζουν χάρη στο δημόσιο χρήμα, αποτελεί οικονομικό και πολιτικό σκάνδαλο. Η πρόσφατη ενίσχυσή τους με 18 δισ. στο πλαίσιο της κάλυψης του 100% των ζημιών που υπέστησαν από την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους (τη στιγμή που τα ασφαλιστικά ταμεία, τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ υπέστησαν απώλειες ακόμη και 95% των τοποθετήσεών τους, χωρίς να αποζημιωθούν ούτε στο ελάχιστο) με την κεφαλαιοποίησή τους να υπολείπεται των 4 δισ. ευρώ, δείχνει το μέγεθος των ανισορροπιών που δημιουργεί η υπερτροφική ανάπτυξη των τραπεζών. Η εθνικοποίηση και η λειτουργία τους υπό δημόσιο έλεγχο δεν θα δράσει μόνο διορθωτικά, αλλά θα συμβάλει και στην ανάταξη της οικονομίας.

ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

Η άσκηση σχεδιασμένης βιομηχανικής πολιτικής αποτελεί όρο για  την αντιμετώπιση της ανεργίας, δεδομένης της αποδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης και της κρίσης απασχόλησης που προκάλεσε η υιοθέτηση πολιτικών ανοιχτών θυρών απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό. Η επαναφοράμέτρων προστασίας της εγχώριας παραγωγής, συχνά παρόμοιων με αυτά που εφαρμόζουν χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία, και δασμολογικών φραγμών θα προκαλέσει ρήξη με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ελλάδας και τριγμούς στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία έχει αναλάβει την επιβολή της φιλελευθεροποίησης στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΦΑΙΡΑΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ

Όλα τα παραπάνω μέτρα αποτελούν εργαλεία που θα βελτιώσουν τη θέση της κοινωνίας. Αυτός ο στόχος μπορεί να πάρει υλική μορφή και να πάψει να αποτελεί ευσεβή πόθο αν άμεσα δοθεί προτεραιότητα σε δύο πολιτικές κατευθύνσεις. Πρώτο: στήριξη της δημόσιας σφαίρας, με γενναία χρηματοδότηση της παιδείας, της υγείας, του πολιτισμού, των δημόσιων μέσων μεταφοράς, τουσυστήματος κοινωνικής ασφάλισης και των υποδομών. Δεύτερο: χορήγηση αυξήσεων σε μισθούς,ημερομίσθιασυντάξεις και επιδόματα ανεργίας. Η δυνατότητα της κεντρικής τράπεζας να τυπώνειχρήμα, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα εσωτερικού δανεισμού που θα υποκαταστήσει τον διεθνή δανεισμό, επιτρέπει την άσκηση επεκτατικής πολιτικής, χωρίς την ανάγκη να προσαρμόζεται στανεοφιλελεύθερα δόγματα της σφιχτής νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη, ο χρόνιος υποπληθωρισμός της ελληνικής οικονομίας, λόγω της ακολουθούμενης νομισματικής πολιτικής, αποτρέπει την εμφάνιση των συνηθισμένων παθολογιών, όπως ο πληθωρισμός.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον η υιοθέτηση της δραχμής μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για μια ζωή που δεν θα τσαλαπατιέται από τον οδοστρωτήρα των Μνημονίων και της αιώνιας ευρω-λιτότητας.

*Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Unfollow την Τετάρτη 18 Ιουλίου 2012.

Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩ

altΤου EMILIANO BRANCACCIO*

 

Ο σχολιασμός μου για τις εκλογές στην Ελλάδα, με τίτλο Ο ΣΥΡΙΖΑ πληρώνει την αμφισημία του, προκάλεσε έντονη συζήτηση στο διαδίκτυο. Στην ενδιαφέρουσα συζήτηση συμμετείχαν και μέλη της ιταλικής αριστεράς.Μεταφέρω παρακάτω μια συνέντευξη μου στον Τonino Bucci, στην οποία, μεταξύ άλλων, επαναλαμβάνω και αναπτύσσω τις απόψεις μου για τις ελληνικές εκλογές.

 

 

 

EMILIANO BRANCACCIO:Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩ

 

Tου Tonino BucciΥποτίθεται ότι θα ήταν μια μεγάλη δοκιμασία για το ευρώ. Αντί γιαυτό, οι ελληνικές εκλογές, πριν καν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων, πέρασαν σε δεύτερη μοίρα. Σαν να μην είχε συμβεί τίποτα,από την επομένη άρχισαν και πάλι οι επιθέσεις των κερδοσκόπων στα ισπανικά κρατικά ομόλογα.

Ακόμη και το ότι στην Ελλάδα κέρδισε ένα κόμμα προγραμματικά υπέρ της λιτότητας, δεν κατάφερε να ηρεμήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Από όσα έγιναν θα πρέπει να βγάλουμε δύο συμπεράσματα: το πρώτο είναι ότι οι παράγοντες που προκαλούν την κρίσης του ευρώ δεν είναι τα κινήματα διαμαρτυρίας ή της ριζοσπαστικής αριστεράς, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ. 

Η κρίση οφείλεται στην αστάθεια του συστήματος και στις εσωτερικές αντιφάσεις του υπάρχοντος νομισματικού συστήματος. Δεύτερον, η νίκη των πολιτικών δυνάμεων που επιθυμούν τη συνέχιση των προγραμμάτων λιτότητας, δεν βοηθά καθόλου στην επίλυση αυτής της κρίσης, η οποία μάλιστα αναπαράγεται στη ζώνη του ευρώ έχοντας μια δικιά της δυναμική.Από εδώ, μέχρι το σενάριο της πιθανής κατάρρευσης – ας πούμε, από δικούς του λόγους– του ενιαίου νομίσματος, η απόσταση είναι μικρή. Με άλλα λόγια, η πιθανότητα να καταρρεύσει όλο το οικοδόμημα του νομίσματος από μόνο του μέσα σε λίγους μήνες είναι μια υπόθεση αληθοφανής.

Σε μια τέτοια περίπτωση τι θα συνέβαινε; Ποιες δυνάμεις και προς το συμφέρον τίνος θα διαχειριζόντουσαν ενδεχομένως την έξοδο από το ευρώ; Ο οικονομολόγος Εμιλιάνο Μπρανκάτσιο, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των ελληνικών εκλογών, δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του μια θέση που ανακατεύει τα χαρτιά στο τραπέζι. «Αν το σκεφτούμε καλύτερα – γράφει ο οικονομολόγος – δεν είναι σίγουρο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε τις εκλογές λόγω του ριζοσπαστισμού του.»

Η αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ να κερδίσει, σύμφωνα με τον Μπρανκάτσιο, οφειλόταν στην έλλειψη σαφούς επιλογής εξόδου από το ευρώ. Τι θα έκανε αυτό το κόμμα αν «η Γερμανία και οι ευρωπαϊκές αρχές αρνιόντουσαν να γίνει μια ουσιαστική επαναδιαπραγμάτευση του χρέους «; Ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, «απέφυγε να παραδεχθεί ότι, τότε, θα ήταν υποχρεωμένος να αντιμετωπίσει την κρίση εγκαταλείποντας το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα και θα αμφισβητούσε, εάν χρειαζόταν, και την ενιαία αγορά κεφαλαίων και εμπορευμάτων. Πολλοί Έλληνες ψηφοφόροι μπορεί να αντιλήφθησαν αυτή την αμφισημία».

Αν και τις εκλογές στην Ελλάδα, που θεωρήθηκε ότι είχαν τεράστια σημασία για το μέλλον της ευρωζώνης, τις κέρδισαν οι συντηρητικοί της Νέας Δημοκρατίας, οι κερδοσκοπικές επιθέσεις στα κρατικά ομόλογα, δεν σταμάτησαν. Είναι προφανές λοιπόν, ότι αυτό που κάνει το ευρώ να είναι επισφαλές, δεν είναι η ριζοσπαστική αριστερά ή τα κινήματα διαμαρτυρίας, αλλά μια εσωτερική συστημική αστάθεια. Ετσι δεν είναι;

Η ανάπτυξη των κινημάτων διαμαρτυρίας μπορεί να επιταχύνει την κρίση στη ζώνη του ευρώ, αλλά οι καθοριστικοί παράγοντες αυτής της κρίσης εξαρτώνται από τις συγκρούσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κεφαλαίων και τις εντάσεις που αυτά δημιουργούν στο χώρο της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης. Όπως η κα Μέρκελ μας έχει υπενθυμίσει πολλές φορές, η Ένωσηοικοδομήθηκε πάνω σε βάσεις ανταγωνιστικές. Στις αρχές των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, δεν περιλαμβάνεται βέβαια η αλληλεγγύη μεταξύ των λαών, αλλά ο ανταγωνισμός μεταξύ των κεφαλαίων.

Με τα χρόνια, αυτός ο ανταγωνισμός έχει οξυνθεί, και έχει προκαλέσει μια αυξανόμενη ανισορροπία στις εμπορικές συναλλαγές των ευρωπαϊκών χωρών.Η Γερμανία, ειδικότερα, έχει συσσωρεύσει εμπορικά πλεονάσματα προς το εξωτερικό, δηλαδή συστηματικά οι εξαγωγές της υπερβαίνουν τις εισαγωγές. Αντίθετα, η Ιταλία και άλλες περιφερειακές χώρες της ΕΕ έχουν συσσωρεύσει εμπορικά ελλείμματα, δηλαδή περισσότερες εισαγωγές απ’ ότι εξαγωγές.

Οι ανισορροπίες αυτές οδήγησαν στη συσσώρευση πιστώσεων προς το εξωτερικό από τη μεριά της Γερμανίας και την αύξηση, αντίστοιχα, του εξωτερικού χρέους των περιφερειακών χωρών της Ένωσης. Χρέος,που καλά θα κάνουμε να το θυμόμαστε αυτό, τόσο δημόσιο όσο και ιδιωτικό. Πριν από το 2008, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη που βασιζόταν στην αμερικανική χρηματοδότηση έκανε τις ανισορροπίες αυτές ανεκτές.

Αλλά από τότε που το σύστημα της παγκόσμιας συσσώρευσης υπό την καθοδήγηση της Wall Street αντιμετωπίζει κρίση, οι διαφορές στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης αποδείχθηκαν μη βιώσιμες. Και οι περιοριστικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν μέχρι τώρα δεν συνέβαλαν στην άμβλυνση των διαφορών, αλλά αντίθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις έγιναν πιο έντονες.

Γιατί οι περιοριστικές πολιτικές δεν λύνουν τις ανισορροπίες;

Ένας λόγος έχει να κάνει με τις συνέπειες αυτού που στην αργκό ορίζεται ως «αποπληθωρισμός χρέους». Οι χώρες της περιφέρειας καλούνται να μειώσουν τις δημόσιες δαπάνες τους και να αυξήσουν τους φόρους για να μειωθεί το δημόσιο χρέος τους.

Αλλά αυτή η πολιτική επιδείνωσε την οικονομική κρίση και συμπίεσε ακόμα περισσότερο τα εισοδήματα. Οπότε, γίνεται όλο και πιο δύσκολη η αποπληρωμή του χρέους, όχι μόνο του δημόσιου αλλά και των ιδιωτών.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά από τις χώρες της περιφέρειας να περικόψουν τους μισθούς ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα τους και να μειωθεί το εξωτερικό τους έλλειμμα. Αλλά έτσι μειώνεται ακόμη περισσότερο η αξία των εισοδημάτων και, γίνεται πιο δύσκολη η αποπληρωμή των δανείων. Επιπρόσθετα, η μείωση των μισθών δεν μπορεί να αυξήσει ούτε στο ελάχιστο, την ανταγωνιστικότητα των περιφερειακών χωρών.

Ο λόγος είναι απλός: ακόμη και η πιο ισχυρή χώρα, όπως είναι η Γερμανία, ακολουθεί μια πολιτική συγκράτησης των μισθών ως προς την παραγωγικότητα. Μεταξύ 2000 και 2010, η αγοραστική δύναμη των μισθών σε σχέση με την παραγωγικότητα στην Ευρώπη, μειώθηκε κατά μέσο όρο, περίπου μισή εκατοστιαία μονάδα, ενώ στη Γερμανία μειώθηκε κατά τρεις περίπου μονάδες.

Τους τελευταίους μήνες, η διαφορά αυτή μειώθηκε μόνο κατά ένα μικρό ποσοστό, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μηδενίστηκε. Αλλά αν η πιο ισχυρή χώρα, που έχει ήδη συσσωρεύσει πλεονάσματα και δάνεια προς ξένες χώρες, επιμείνει στην μείωση των μισθών, οι αδύναμες χώρες δεν θα μπορέσουν ποτέ να την ανταγωνιστούν με ένα αγώνα δρόμου περικοπής των μισθών. Αυτός είναι ένας πρόσθετος λόγος που στην ευρωζώνη εξακολουθούν να υπάρχουν ανισορροπίες. 

Μοιάζει με φαύλο κύκλο …
Ναι, και για το λόγο ότι τροφοδοτεί τα στοιχήματα σχετικά με ενδεχόμενη διάλυση της ευρωζώνης. Οι κερδοσκόποι αναμένουν ότι κάποια στιγμή οι περιφερειακές χώρες θα αντιμετωπίσουν την κρίση χρέους και ανταγωνιστικότητας με έξοδο τους από το ευρώ και συνακόλουθη υποτίμηση του νομίσματος και των τίτλων.

Η πρόβλεψη αυτή κάνει τις χρηματοπιστωτικές αγορές να απαιτούν υψηλότερα επιτόκια για λόγους προστασίας από τον κίνδυνο κατάρρευσης της αξίας των τίτλων των περιφερειακών χωρώνΗ αύξηση, όμως, του χάσματος μεταξύ αύξησης των επιτοκίων και στασιμότητας των εισοδημάτων ή ακόμη και μείωσης, επιδεινώνει τη θέση των χωρών αυτών, κάτι που κάνει ακόμη πιο πιθανή την φυγή τους από το ενιαίο νόμισμα. Εν ολίγοις, ο μηχανισμός είναι εσωτερικά αντιφατικός.

Πολλοί μιλούν για επικείμενο κίνδυνο διάλυσης της ζώνης του ευρώ. Την εκτίμηση αυτή τη θεωρείται ρεαλιστική;

Ο Τζορτζ Σόρος θεωρείται ένας από τους αρχιτέκτονες της κερδοσκοπικής επίθεσης το καλοκαίρι του 1992,που έφερε τη διάλυση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος, τον πρόδρομο του ευρώ.
Ο Σόρος δήλωσε πρόσφατα ότι μας μένουν μόνο τρεις μήνες για να σώσουμε την ευρωζώνη. Δεν είναι ο μόνος που το σκέφτεται έτσι. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Christine Lagarde, έκανε και αυτή, την ίδια προειδοποίηση.
Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν έχουν δίκιο ή όχι. Είναι σαφές, ωστόσο, ότι σε αυτό το σημείο θα πρέπει να εξετάσουμε μεταξύ των διαφόρων πιθανοτήτων μήπως αυτό το καλοκαίρι εκδηλωθεί ακριβώς ένα κύμα πωλήσεων στις αγορές τέτοιου μεγέθους που να τινάξει στον αέρα την Ένωση.

Πάντως, ακόμα κι αν η τελική επίθεση δεν συμβεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως προβλέπουν Σόρος και ΔΝΤ, δε θα πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε ότι οι ανισορροπίες που χαρακτηρίζουν τη ζώνη του ευρώ, αυξάνονται. Με το ρυθμό αυτό, αργά ή γρήγορα, η κατάρρευση της ζώνης του ευρώ προχωρά σχεδόν αμείλικτα.

Και αυτό τι σημαίνει, ότι θα μπορούσαμε να βρεθούμε στη θέση να πρέπει να χαράξουμε μια στρατηγική εξόδου από το ευρώ όχι τόσο σαν πολιτική επιλογή, αλλά πιο πολύ για να αντιμετωπίσουμε αντικειμενικές καταστάσεις;

Ο ιστορικός υλισμός μας διδάσκει ότι δεν υπάρχει μια αντικειμενική διαδικασία με όρους απόλυτους, όπως και δεν υπάρχει μια πολιτική απόφαση, με όρους απόλυτους.

Κατ ‘αρχήν θα μπορούσε, οι πολίτες των ευρωπαϊκών χωρών που βρίσκονται στη δυσμενέστερη θέση να δεχθούν παθητικά τις συνέπειες της παραμονής της χώρας τους, έναντι του όποιου κόστους, στη ζώνη του ευρώ.

Δηλαδή, μπορεί να δεχθούν παθητικά οι χώρες τους να υφίστανται αυτό που ο Κρούγκμαν ονόμασε διαδικασία «Νοτιοποίησης».

Δηλαδή,την καταστροφή ολόκληρου του παραγωγικού ιστού, με πάρα πολλές επιχειρήσεις να χρεοκοπούν ή να εξαγοράζονται από ξένους φορείς,κι άλλη αύξηση της ανεργίας και μαζική μετανάστευση. Αφήστε, που αυτή η «Νοτιοποίηση» των περιφερειακών χωρών έχει ήδη δρομολογηθεί και είναι η άλλη όψη του μηχανισμού του γερμανικού ηγεμονισμού μέσω του οποίου η ΕΕ θα γίνει ένα είδος «Μεγάλης Γερμανίας».

Το ερώτημα είναι αν αυτή η διαδικασία θα μπορέσει να προχωρήσει χωρίς αντιστάσεις. Με δεδομένες τις εσωτερικές αντιφάσεις της, μου φαίνεται απίθανο μια δυναμική αυτού του τύπου να μπορεί να προχωρήσει χωρίς αναταραχές στην πολιτική τάξη.

Οι πολιτικές δυνάμεις που επικαλούνται την έξοδο από το ευρώ υπάρχουν ήδη σε πολλές χώρες, και η συναίνεση που συγκεντρώνουν αυξάνεται σημαντικά. Εκτός κι αν γίνουν βαθιές αλλαγές στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι κάποια στιγμή οι δυνάμεις κατά του ευρώ θα επικρατήσουν.
Το ερώτημα, λοιπόν που τίθεται είναι να επιλέξουμε μεταξύ δύο στρατηγικών: η μία είναι αυτή που στοχεύει στην παραμονή στο ενιαίο νόμισμα, επιδιώκοντας την αλλαγή των κανόνων της υπάρχουσας κατάστασης. Η άλλη, αντίθετα, στοχεύει στην έξοδο από το ευρώ και την ανάκτηση της κυριαρχίας με την επιστροφή της στο εθνικό νόμισμα. Ποια από τις δύο επιλέγετε;

Στο βιβλίο που έγραψα με τον Marco Passarella, Η λιτότητα είναι της δεξιάς. Και καταστρέφει την Ευρώπη, υποστηρίξαμε ότι στην πραγματικότητα οι δύο στρατηγικές, λογικά μεταξύ τους, είναι αλληλένδετες. Για να είναι αξιόπιστες, τα αιτήματα για μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών Συνθηκών θα πρέπει να συνοδεύονται από ρητή προειδοποίηση προς τη Γερμανία ότι χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στη δομή της Ένωσης, όχι μόνο το ενιαίο νόμισμα βρίσκεται σε κίνδυνο, αλλά και ότι μπορεί επίσης να διαλυθεί η κοινή ευρωπαϊκή αγορά. Οι ομάδες συμφερόντων που επικρατούν στη Γερμανία είναι πρόθυμες να κάνουν χωρίς το ευρώ, αλλά τους συμφέρειιδιαίτερα η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και εμπορευμάτων στην Ευρώπη. Εάν αυτή η ελεύθερη διακίνηση τεθεί ξεκάθαρα υπό αμφισβήτηση, τότε οι γερμανικές αρχές θα μπορούσαν να φανούν πιο διαλλακτικές σε μία ουσιαστική μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών Συνθηκών.

Στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ υπήρχε ο στόχος της επαναδιαπραγμάτευσης των όρων των δανείων που περιλαμβάνονται στο «Μνημόνιο» της Επιτροπής, αλλά αποκλειόταν η υπόθεση της εξόδου από το ευρώ. Σε πρόσφατο άρθρο σας αναφέρετε ότι η θέση αυτή εμπεριέχει ένα στοιχείο αμφισημίας. Γιατί;

Λέγεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, αν και δεν κατέκτησε την πλειοψηφία ,ωστόσο θεωρείται αυτός ο νικητής. Σέβομαι την άποψη αυτή, αλλά φοβάμαι ότι είναι μια παρηγοριά. Φυσικά, όλοι γνωρίζουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μια τεράστια αύξηση σε ψήφους.

Αλλά το αποτέλεσμα αυτό δεν αποτελεί εξαίρεση. Η ευρωπαϊκή πολιτική σήμερα περνάει μια φάση πλήρους αναταραχής, στις χώρες που χτυπήθηκαν περισσότερο από την κρίση η αστάθεια στις μετακινήσεις του εκλογικού σώματος είναι πλέον συγκρίσιμη μόνο με αυτή των αρχών της δεκαετίας του τριάντα. Στην ουσία, τα στοιχεία της μετατόπισης του εκλογικού σώματος μας λένε ότι η επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ σε μεγάλο βαθμό ερμηνεύεται ως συνέπεια της κατάρρευσης του ΠΑΣΟΚ.
Είναι απολύτως προφανές ότι σε τέτοιες συνθήκες οι ψηφοφόροι μετατοπίζουν τις προτιμήσεις τους σε μια απελπισμένη αναζήτηση να βρουν συγκεκριμένες λύσεις στην κρίση που περνάνε. Με αυτή την έννοια, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ περιείχε μια αντίφαση που έβγαζε μάτια.

Το κόμμα είχε επιλέξει όντως, την επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά επειδή ήταν πολύ πιθανό το αίτημα της επαναδιαπραγμάτευσης να απορριφτεί, τι θα γινόταν αμέσως μετά; Πώς θα αντιδρούσε τότε ο ΣΥΡΙΖΑ;
Αυτή ήταν η πιο συχνή ερώτηση που υπέβαλαν οι δημοσιογράφοι στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Αλλά απάντηση δεν υπήρχε. Η υπόθεση της μονομερούς ακύρωσης του μνημονίου, άρα και του χρέος θα έθετε άμεσα ένα πρόβλημα τεχνικής φύσης. Μια χώρα σαν την Ελλάδα, με τις εισαγωγές της μόνιμα μεγαλύτερες από τις εξαγωγές της, θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί για να καλύψει το εξωτερικό χρέος της.

Όμως, μια χώρα που ενώ από τη μία δεν αναγνωρίζει το χρέος, στη συνέχεια, έρχεται και σας ζητάει να αναχρηματοδοτήσετε το εξωτερικό έλλειμμα της, πέφτει σε μια αντίφαση που οι διεθνείς δανειστές σε υποχρεώνουν να την πληρώσεις ακριβά. Ο μόνος τρόπος να προσδώσει αξιοπιστία στο αίτημα της επαναδιαπραγμάτευσης του μνημονίου θα ήταν να αποδεχτεί τη δυνατότητα ανάκτησης της νομισματικής κυριαρχίας της χώρας σε περίπτωση που αποτύγχαναν οι διαπραγματεύσεις. Δηλαδή, έξοδο από το ευρώ και σχέσεις οριακές με την κοινή ευρωπαϊκή αγορά.

Με αυτή την έννοια, ευχόμουν να πάρουν σαφή θέση ζυγίζοντας τις συνέπειες αυτής της επιλογής με τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης. Ο ΣΥΡΙΖΑ όμως επέλεξε να αποκλείσει αυτή την υπόθεση. Ετσι, ο προεκλογικός αγώνας διεξάχθηκε στο έδαφος των ιδεολογικών ταμπού που επέβαλαν οι κυρίαρχοι παίκτες.

Αυτός ο παράγοντας μπορεί να επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα περισσότερο και από ό, τι είμαστε διατεθειμένοι να παραδεχθούμε.
Ο φόβος, τώρα, είναι, ότι μια δυναμική όπως αυτή μπορεί να αναπαραχθεί και σε άλλες χώρες, σε μελλοντικές εκλογές.

Η ευρωπαϊκή αριστερά θα μπορούσε δηλαδή να συνεχίσει να επιβεβαιώνει δουλικά την πίστη της στη Ευρωπαϊκή νομισματική ένωση, ανεξάρτητα από το όποιο κόστος.
Ετσι,όμως, οι αριστεροί θα δήλωναν απρόθυμοι να διαχειριστούν μία ενδεχόμενη κατάρρευση της ευρωζώνης και τότε άλλα υποκείμενα, μακριά από τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας, θα κληθούν να διαχειριστούν αυτή την κατάρρευση.
Αυτή η προοπτική θα ήταν μοιραία, γιατί οι τρόποι χειρισμού μιας πιθανής κατάρρευσης του ευρώ είναι διαφορετικοί, και ο καθένας έχει την τάση να δίνει προτεραιότητα στα συμφέροντα ορισμένων κοινωνικών ομάδων σε σχέση με άλλες.

Μπροστά στον κίνδυνο κατάρρευσης της ζώνης του ευρώ, ποια θα μπορούσε να είναι μια στρατηγική σε όφελος των λαϊκών συμφερόντων, σε αντίθεση με μια συντηρητική στρατηγική προάσπισης των συμφερόντων της ολιγαρχίας του πλούτου;

Η ιστορία μας λέει ότι όταν πρόκειται να καταρρεύσει αμετάκλητα ένα σταθερό σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών – και η ζώνη του ευρώ είναι ένα σύστημα τέτοιου τύπου – υπάρχουν διάφοροι τρόποι να ξεφύγεις από αυτό.

Υπεραπλουστεύοντας στο μέγιστο βαθμό, υπάρχουν τρόποι που θα μπορούσαμε να τους ονομάσουμε ως τρόπους » της δεξιάς» και τρόποι που θα μπορούσαμε να τους ονομάσουμε «της αριστεράς».

Ένας «δεξιός» τρόπος αντιμετώπισης θα ήταν να αφήσουμε τα κεφάλαια να φύγουν ελεύθερα από τη χώρα, και να φορτώσουμε το κόστος της υποτίμησης του νομίσματος στους μισθούς.

Στην πραγματικότητα, είναι αυτό ακριβώς που συνέβη στην Ιταλία μετά την κατάρρευση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος το 1992.
Εκείνη την εποχή η υποτίμηση της ιταλικής λιρέτας έγινε σε συνδυασμό με το πάγωμα των μισθών, μετά από μια περιβόητη συμφωνία για το κόστος της εργασίας.
Ετσι, όμως οι εργαζόμενοι πληρώνουν ολόκληρο το ποσό της υποτίμησης του νομίσματος. Η τιμή των εισαγόμενων αγαθών ανεβαίνει και επειδή οι μισθοί δεν μπορούν να ακολουθήσουν την αύξηση, πέφτει η αγοραστική τους δύναμη.

Η άλλη λύση θα ήταν η διαχείριση της διαδικασίας εξόδου με τρόπο που τα βάρη να μην πέσουν μόνο στις πλάτες των εργαζόμενων. Για να γίνει αυτό, ίσως πρέπει να θυμηθούμε το παλιό σύστημα περιορισμού της κυκλοφορίας των κεφαλαίων και, σε τελική ανάλυση, των αγαθών, τη δεκαετία του πενήντα που σταδιακά καταργήθηκε.
Με την τρέχουσα μηχανογράφηση των συναλλαγών ο έλεγχος τους θα ήταν πιο εύκολος.

Συστήματα τέτοιου τύπου θα επιτρέψουν την διαχείριση της υποτίμησης και των επιπτώσεων της πάνω στους μισθούς. Υπάρχει και ένα ζήτημα που έχει να κάνει με την εθνικότητα των κεφαλαίων, εθνικά ή ξένα, μιας χώρας, ξεκινώντας από τα τραπεζικά κεφάλαια.

Μια ενδεχόμενη έξοδος από τη ζώνη του ευρώ συνεπάγεται την υποτίμηση των κεφαλαίων και, επομένως, τη δυνατότητα νομικών πρόσωπων από το εξωτερικό, να κάνουν «φθηνές αγορές».Η διευκόλυνση των ξένων επενδυτών ή ο περιορισμός τους δεν είναι μια επιλογή αδιάφορη για το μέλλον των εργαζομένων.

Ο Μόντι, για παράδειγμα, με τη λογική του ελεύθερου εμπορίου που τον διακρίνει πιστεύει ότι οι ξένες επενδύσεις είναι επωφελείς για όλους. Αλλά η εμπειρία της χώρας μας και άλλων χωρών μας έχει δείξει ότι στην πραγματικότητα οι εξαγορές από κεφάλαια του εξωτερικού μπορεί να κάνουν και μεγάλη ζημιά στον οικονομικό και παραγωγικό ιστό μιας χώρας.

Στην αριστερά, όμως, φαίνεται ότι συνεχίζει να επικρατεί μια απέχθεια σε μορφές περιορισμού της κίνησης κεφαλαίων και εμπορευμάτων. Ο προστατευτισμός θεωρείται πιο πολύ ως κίνδυνος, παρά ως ευκαιρία.

Οι εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εδώ και ένα-δύο χρόνια, αναφέρουν ότι με το ξέσπασμα της κρίσης σε όλο τον κόσμο αυξήθηκαν οι έλεγχοι στις κινήσεις κεφαλαίων και εμπορευμάτων. Μεταξύ 2008 και 2011, Αργεντινή, ΗΠΑ, Βραζιλία, Κίνα, Ρωσία και άλλες χώρες, πήραν πάνω από 400 νέα μέτρα προστατευτισμού.

Είτε μας αρέσει είτε όχι, η ιστορία κινείται. Η αριστερά επομένως θα πρέπει να αποφασίσει σύντομα αν θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τις διαδικασίες που έχουν ήδη δρομολογηθεί, ή θα παραμείνει απλός θεατής και θα βλέπει από μακριά να συντελείται μια καταστροφή που θα την διαχειρίζονται άλλοι.

*Δημοσιεύθηκε στο antapocrisis.gr την Κυριακή, 08 Ιουλίου 2012 – Το περγάδι

Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ!

Του ΑΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ*

Η μεγάλη παγίδα για τον ΣΥΡΙΖΑ, η οποία και τον άφησε απροετοίμαστο και εκτεθειμένο στην προεκλογικήφοβολογία του κατεστημένου, είναι η θέση του για τοευρώ. Κι αυτή η παγίδα του ευρώ γίνεται για τον ΣΥΡΙΖΑόλο και πιο βασανιστική, όσο και αν προσπαθεί να την αγνοεί.

Ο ΣΥΡΙΖΑ (δια της πλειοψηφίας του), στο όνομα ενός κακώς νοούμενου «ευρωπαϊσμού», έχει εγκλωβιστεί σε μια επιλογή που θεωρεί ως «μονόδρομο», την παρουσία της Ελλάδας στην ευρωζώνη και ακόμα χειρότερα ως, περίπου, καταστροφική την έξοδοαπό αυτήν.

Έτσι, οι δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ αλείφουν με λίπος το κινδυνολογικό σχοινί που έστησε ο αστικός κόσμος για να τις κρεμάσει.

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ, εγκλωβισμένος στο μονόδρομο του ευρώ, ήταν και είναι αφοσιωμένος να υποστηρίζει ότι ηκατάργηση και ακύρωση του μνημονίου, χωρίς τη συναίνεση της τρόικας, όχι μόνο είναι συμβατή με την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη αλλά και ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αμφισβητήσει αυτήν την παραμονή.Ως προέκταση αυτής της άποψης, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι υποχρεωμένος να υποστηρίζει (πλειοψηφικά) ότι η κατάργηση του μνημονίου δεν πρόκειται να θέσει, σε καμιά περίπτωση και με κανένα τρόπο, υπό ερώτημα τη χρηματοδότηση της τρόικας προς τη χώρα μας.

Κι αυτό διότι αν ο ΣΥΡΙΖΑ εδέχετο ότι θα μπορούσε να επέλθει διακοπή της τροϊκανής χρηματοδότησης, τότε η Ελλάδα θα εκδήλωνε αναγκαστικά αδυναμία αποπληρωμής του χρέους, με αυτονόητη συνέπεια τη σύγκρουση με τους εταίρους της και τη γρήγορη έξοδο της από την ευρωζώνη, ως μόνου δρόμου για να αποφύγει την πλήρη κατάρρευσή της.

Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΚΑΙ Η ΤΡΟΪΚΑΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ.

Μπορεί, όμως, να υπάρξει κατάργηση και ακύρωση του μνημονίου χωρίς να μην υπάρχει καμία πιθανότητα να αμφισβητηθεί η τροϊκανή χρηματοδότηση; Ή με άλλα λόγια είναι δυνατή η συνολική αθέτηση των μνημονιακών δεσμεύσεων και την ίδια ώρα να υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα ότι ητροϊκανή χρηματοδότηση θα συνεχίζεται ακώλυτη και αδιατάρακτα;

Ο ΣΥΡΙΖΑ απαντάει περίπου ναι!

Συγκεκριμένα, η πλειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα, με το χρέος, κρατάει στα χέρια της μια «βόμβα» προς τους πιστωτές της. Επομένως, αν η Ελλάδα προχωρήσει, χωρίς τη συναίνεση της τρόικας, σε ακύρωση του μνημονίου, η τελευταία δεν θα προχωρήσει σε αναστολή ή και διακοπή της χρηματοδότησης προς τη χώρα μας, διότι θα υποχρέωνε την Ελλάδα σε διακοπή αποπληρωμής του χρέους , θέτοντας έτσι, σε κίνδυνο όχι μόνο τα συμφέροντα των πιστωτών αλλά και την ίδια την ευρωζώνη!

Ας υποθέσουμε προς στιγμήν ότι αυτός ο συλλογισμός είναι σωστός και ας δούμε τις προεκτάσεις του.

Έχουμε και λέμε, λοιπόν, έρχεται κυβέρνηση με επίκεντρο τον ΣΥΡΙΖΑ, αυτή καταργεί το μνημόνιοαλλά η τρόικα απτόητη, για να μην καταρρεύσει η ευρωζώνη, συνεχίζει ακώλυτα την χρηματοδότηση!

Τι γίνεται από κει και πέρα;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΜΕ ΕΝΑ ΝΕΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ.

Πάντα κατά τον ΣΥΡΙΖΑ το μνημόνιο θα αντικατασταθεί από ένα εθνικό προοδευτικό σχέδιοαντιμετώπισης της κρίσης.

Τι θα είναι αυτό; Ένα σχέδιο συμφωνημένο με την τρόικα; Με δύο λόγια ένα νέο μνημόνιο με πιο «χαλαρή» λιτότητα;

ΣΥΡΙΖΑ, κατά πως ισχυρίζεται δια της πλειοψηφίας του, αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αφού αποκλείει με οποιαδήποτε μορφή την επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου, ενώ αποκλείει και τη συγκρότηση ενός καινούργιου «αριστερού» μνημονίου από μια κυβέρνηση της Αριστεράς!

Επομένως, μιλάμε για ένα εθνικό προοδευτικό σχέδιο, χωρίς την έγκριση της τρόικας αλλά με τηχρηματοδότηση της τελευταίας!

Και ποιο θα είναι το περιεχόμενο αυτού του σχεδίου; Θα προβλέπει δραστική μείωση τωνελλειμμάτων και μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, ώστε να γίνει , αν γίνει, εφικτή η έξοδος της χώρας προς τις αγορές μέχρι το 2014, που λήγει η τροϊκανή χρηματοδότηση;

Η ΤΡΟΪΚΑ ΘΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΕΝΑ ΑΝΤΙΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟ – ΑΝΤΙΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Γιατί αν το εθνικό σχέδιο δεν προβλέπει τέτοιου είδους εξελίξεις (οι οποίες, όμως, είναι αδύνατον να συμβούν), τότε, για να μην οδηγηθεί η χώρα σε στάση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ το 2014 (ή και νωρίτερα), θα πρέπει να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, πέραν του 2014, η τροϊκανή χρηματοδότηση.

Με λίγα λόγια, η τρόικα όχι μόνο θα χρηματοδοτεί την ακύρωση του μνημονίου και τηναντικατάστασή του από ένα εθνικό σχέδιο, που η ίδια δεν θα έχει εγκρίνει αλλά και θα παρατείνει, πέραν από τις σημερινές προβλέψεις, σχεδόν, επ’ αόριστον, τη χρηματοδότηση της στη χώρα μας, με πρόσθετες πολλές δεκάδες δισ. ευρώ!!!

Και όλα τούτα για να μπορεί μια αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα να εφαρμόσει ένααντινεοφιλελεύθερο προοδευτικό πρόγραμμα διεξόδου από την κρίση!

Μήπως κάποιοι ζητάνε πάρα πολλά;!!!!

ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ Η ΤΡΟΪΚΑΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ;

Πέραν αυτών, όμως, είναι δυνατόν μια κυβέρνηση της Αριστεράς να καταργήσει μονομερώς τομνημόνιο και η τρόικα να συνεχίζει να τη χρηματοδοτεί στο όνομα της διάσωσης της ευρωζώνης;

Θεωρούμε μάλλον απίθανο ή εν πάσει περιπτώσει ελάχιστα πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το ενδεχόμενο να διακοπεί η τροϊκανή χρηματοδότηση σε περίπτωση μη εφαρμογής του μνημονίου, είναι υπαρκτό και δεν μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να το θεωρεί εκτός πραγματικότητας ή να το παραπέμπει σε ένα «μυστικό» Plan B.

Διότι αν αυτό το ενδεχόμενο, ως δυσνόητο και πολύπλοκο, όπως όλα τα συναφή θέματα, μπορούσε ο ΣΥΡΙΖΑ να το αποφεύγει παλαιότερα , τώρα αυτό δεν γίνεται με τίποτα, αφού, πλέον, το ερώτημα τουτι θα κάνει η χώρα χωρίς τα λεφτά της τρόικας έφτασε να συζητείται στα καφενεία!

Εδώ, η ΕΕ δεν αποδέχεται ούτε και αυτήν την επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου από μια αστική φιλομνημονιακή κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ, ενώ εγείρει μεγάλες δυσκολίες ακόμα και για τηνεπιμήκυνση του χρόνου εφαρμογής του μνημονίου και θα δεχθεί να συνεχίζει, χωρίς μνημόνια, τηχρηματοδότηση μιας κυβέρνησης της Αριστεράς για να εφαρμόσει ένα αντινεοφιλελεύθερο προοδευτικό πρόγραμμα;

Βεβαίως η ΕΕ θα έχει μεγάλο κόστος από τη διακοπή της τροϊκανής χρηματοδότησης στην Ελλάδα αλλά αυτό το κόστος θα αποδεχθεί, κατά πάσαν πιθανότητα, να το επωμισθεί, ενώ θα επιχειρήσει ναστεγανοποιήσει, όσο το δυνατόν, τις σχετικές επιπτώσεις του στην υπόλοιπη ευρωζώνη (και επ’ αυτού υπάρχουν ήδη σχεδιασμοί), παρά να υποκύψει στον ελληνικό «εκφοβισμό».

ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΝΤΟΜΙΝΟ» ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ.

Η μόνη περίπτωση η ΕΕ να τα βρει «μπαστούνια» είναι αν η ακύρωση του μνημονίου από την Ελλάδα,εξωθήσει, ταυτόχρονα, και άλλες χώρες σε παρόμοιες κινήσεις, πράγμα που θα επιφέρειαποσυνθετικές και διαλυτικές διεργασίες σε όλη την ευρωζώνη, οι οποίες κατά την γνώμη μας θα είναι θετικές, αφού μπορούν να γίνουν αφετηρία για προοδευτικές ανατροπές σε όλη την Ευρώπη.

Τις θέλουν, όμως, στον ΣΥΡΙΖΑ τέτοιες εξελίξειςΘέλουν τη διάλυση της ευρωζώνης; Ή τη θεωρούνπαρακινδυνευμένη για την ευρωπαϊκή προοπτική και ασύμφορη για τη χώρα μας;

Η ΕΛΛΑΔΑ, ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΤΡΟΪΚΑΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ, ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΕΚΤΟΣ ΕΥΡΩ!

Και αν η Ελλάδα μείνει για ένα χρονικό διάστημα μόνη στο αντιμνημονιακό δρόμο εντός της ευρωζώνης, πράγμα πιθανό, χωρίς τη χρηματοδότηση της τρόικα και στη συνέχεια υποχρεωθεί να βγει από το ευρώ;

Γιατί ας μην γελιόμαστεη διακοπή της χρηματοδότησης της τρόικας, σημαίνει διακοπή αποπληρωμής του ελληνικού χρέους, άρα διακοπή αποπληρωμής των τραπεζών, των ελληνικών συμπεριλαμβανομένων και διακοπή αποπληρωμής του ελληνικού χρέους προς την ΕΚΤ!

Αυτά συνεπάγονται την άμεση έξοδο από την ευρωζώνη και τη συγκρότηση εθνικού νομίσματος για να ανακοπεί η τραπεζική και οικονομική κατάρρευση και να μπορέσει, έτσι, η χώρα να σταθεί στα πόδια της, να ανακόψει σταδιακά την ύφεση, να ανακάμψει και να βαδίσει ανοδικά.

Είναι έτοιμοι στον ΣΥΡΙΖΑ να αποδεχθούν ως πιθανό ενδεχόμενο τη διακοπή της τροϊκανής χρηματοδότησης και την έξοδο από την ευρωζώνη;

Όσο στον ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αποδέχονται το «ρίσκο» της διακοπής της τροϊκανής χρηματοδότησης και της εξόδου από την ευρωζώνη και όσο, πολύ χειρότερα, κινδυνολογούν με ενδεχόμενες τέτοιες εξελίξεις, τόσο το έδαφος για μια συνεπή αντιμνημονιακή προοδευτική απάντηση στην κρίση γίνεται προβληματικό.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ούτε η χρηματοδότηση της τρόικαούτε η παραμονή στο ευρώ συνιστούν, ούτε πρέπει να συνιστούν, τα όρια και τους φραγμούς του οποιουδήποτε αντιμνημονιακού πειράματος.

Όσοι οριοθετούν με αυτούς τους παγιδευτικούς περιορισμούς τα σύνορα ενός αντιμνημονιακούδρόμου, κινδυνεύουν να βρεθούν στη δεινή θέση να διακόψουν την αντιμνημονιακή πορεία!

Το δίλημμα στη χώρα είναι αμείλικτο:

  • Ή μνημόνιο μέχρι τέλους, με εκποίηση των πάντων και μισθούς Βουλγαρίας, σε ένα απονενοημένο και αναποτελεσματικό διάβημα διάσωσης του ευρώ.
  • Ή κατάργηση του μνημονίου και ένας δύσκολος αλλά ελπιδοφόρος αριστερός δρόμοςπροοδευτικών μετασχηματισμών, που δεν θα αυτοπεριορίζεται αναγκαστικά στη Γερμανική ευρωζωνική «φυλακή».

Η Ελλάδα, για να ανακόψει την ύφεση και να βαδίσει σε ανακαμψιακή τροχιά χρειάζεται μια αντιμνημονιακή προοδευτική πολιτική, τη διαγραφή, τουλάχιστον, του μεγαλύτερου μέρους τουχρέους και σημαντικούς πόρους για μια αναπτυξιακή επενδυτική παραγωγική προσπάθεια.

Όλα αυτά, όμως, είναι πολύ δύσκολο να συμβαδίσουν με την ευρωζώνη!

Ακόμα και το ανεπαρκές «μορατόριουμ» στο χρέος, για το οποίο, πού και πού, κάνει λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ, συνιστά, επί της ουσίας στάση πληρωμών και κατ’ επέκταση θα επισύρει την έξοδο από τον μάταιο κόσμο της ευρωζώνης.

Πόροι , επίσης, για μια ουσιαστική επενδυτική αναπτυξιακή προσπάθεια είναι πολύ δύσκολο να εξευρεθούν στο πλαίσιο της ΕΕ, ακόμα και αν η χώρα εκτελεί αγόγγυστα τις τροϊκανές εντολές.

Ένα ουσιαστικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης αναπτυξιακών επενδύσεων στην Ελλάδα, μοιάζει κάτι πολύ πιο ευφάνταστο από όνειρο θερινής νυκτός!

Η ευρωζώνη δεν είναι μόνο το απαράδεκτο έδαφος αλλά και το εργαλείο κατακρήμνισης τηςελληνικής οικονομίας και των μισθών σε Ανατολικοευρωπαϊκά και Ασιατικά πρότυπα. Ίσως, η παραμονή στην ευρωζώνη όχι μόνο να μην αξίζει τους ταπεινωτικούς εκβιασμούς που υφιστάμεθα αλλά και να είναι αναγκαία η άμεση υπέρβασή της ως αναντικατάστατη επιλογήαυτοχρηματοδότησης της οικονομίας και ανακοπής του κατήφορου!

*Ανένταχτος της Αριστεράς, φίλος του ΣΥΡΙΖΑ.

Από την iskra.gr